Shloka 38
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
राज्ञी राज्याभिषिक्तेव पुनर्यौंवनमश्नुते / तेष्वियं प्रावृडासक्ता भूतानां जीवितोद्भवा
Transliteration
rājñī rājyābhiṣikteva punaryauṃvanamaśnute / teṣviyaṃ prāvṛḍāsaktā bhūtānāṃ jīvitodbhavā
Translation
રાજ્યાભિષેકથી અભિષિક્ત રાણી જેમ ફરી યુવન પામે છે, તેમ આ મેઘોમાં આસક્ત આ પ્રાવૃટ સર્વ ભૂતોના જીવનનો ઉદ્ભવ છે.
Word by Word
राज्ञीa queen
राज्ञी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राज्य-अभिषिक्ताconsecrated to kingship
राज्य-अभिषिक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + अभिषिक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √सिच्+अभि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘राज्ञी’
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: again)
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म
अश्नुतेattains/enjoys
अश्नुते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तेषुin them/among them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
इयम्this (she/this season)
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
प्रावृट्-आसक्ताattached to the rainy season (prāvṛṭ)
प्रावृट्-आसक्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootप्रावृट् (प्रातिपदिक) + आसक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √सञ्ज्/√सज्+आ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘इयम्’
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
जीवित-उद्भवाsource of life
जीवित-उद्भवा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootजीवित (प्रातिपदिक) + उद्भव (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भू+उद्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण—‘इयम्’