Shloka 174
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
त्रैलोक्यस्थिति कालाय पुनर्दाराभिगमिनाम् / ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्यां पुण्यपापकृतो ऽपरे
Transliteration
trailokyasthiti kālāya punardārābhigaminām / brūṇahatyāśvamedhābhyāṃ puṇyapāpakṛto 'pare
Translation
ત્રૈલોક્યની સ્થિતિકાળ સુધી, જે ફરી દારાભિગમન (સ્ત્રીસંગ) કરે છે, તેમાં કેટલાક અન્ય બ્રૂણહત્યા અને અશ્વમેધ દ્વારા (ક્રમશઃ) પાપ અને પુણ્ય કરનારા થાય છે.
Word by Word
त्रैलोक्यस्थितिकालायfor the duration of the stability of the three worlds
त्रैलोक्यस्थितिकालाय:
Sampradana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + स्थिति + काल (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुष—‘त्रैलोक्यस्थितेः कालः’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
दाराभिगमिनाम्of those who go to their wives (marital intercourse)
दाराभिगमिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदार + अभिगामिन् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष—‘दारान् अभिगच्छन्ति ये’ (those who approach wives)
ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्याम्by (means of) brahmin-slaying and the horse-sacrifice
ब्रूणहत्याश्वमेधाभ्याम्:
Karana (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootब्रूणहत्या + अश्वमेध (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
Formनपुंसकलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-समाहार, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), द्विवचन; द्वन्द्व—‘ब्रूणहत्या च अश्वमेधः च’
पुण्यपापकृतःdoers of merit and sin
पुण्यपापकृतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुण्य + पाप + कृत् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्व—‘पुण्यकृतः पापकृतः च’ (doers of merit and sin)
अपरेothers
अपरे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन