Shloka 122
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
दशपञ्च मुहूर्ताह्नो मुहूर्त्तास्त्रय एव च / दशपञ्चमुहूर्त्त वै ह्यहर्वैषुवतं स्मृतम्
Transliteration
daśapañca muhūrtāhno muhūrttāstraya eva ca / daśapañcamuhūrtta vai hyaharvaiṣuvataṃ smṛtam
Translation
દિવસના પંદર મુહૂર્ત હોય છે અને (રાત્રિના) પણ ત્રણ-ત્રણ પ્રહર ગણાય છે. પંદર મુહૂર્તનું દિવસ જ ‘વિષુવત્’ તરીકે સ્મૃત છે.
Word by Word
दशten
दश:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (समासे पूर्वपद)
पञ्चfive
पञ्च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (समासे पूर्वपद)
मुहूर्त्ताःmuhūrtas
मुहूर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अह्नःof the day (daytime)
अह्नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
मुहूर्त्ताःmuhūrtas
मुहूर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
दश-पञ्च-मुहूर्त्तम्fifteen muhūrtas
दश-पञ्च-मुहूर्त्तम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदश (संख्या) + पञ्च (संख्या) + मुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्चदश मुहूर्त्ताः)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (for/because/indeed)
अहःa day (daytime)
अहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वैषुवतम्equinox (viṣuvat)
वैषुवतम्:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootवैषुवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेष्य/विशेषणभावे ‘equinox’
स्मृतम्is called/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि ‘is called/considered’