Shloka 73
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
नाम्ना ह्रदा जया नाम द्वादशोदधिसन्निभाः / तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः
Transliteration
nāmnā hradā jayā nāma dvādaśodadhisannibhāḥ / tebhyaḥ śāntā ya mādhvī ca dve nadyau saṃbabhūvatuḥ
Translation
‘જયા’ નામે બાર હ્રદો છે, સમુદ્ર સમા વિશાળ. તેમાંથી ‘શાંતા’ અને ‘માધ્વી’ નામની બે નદીઓ ઉત્પન્ન થઈ।
Word by Word
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; नाम-करणे साधन (by name)
ह्रदाःlakes
ह्रदाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
जयाJayā
जया:
कर्ता (Karta/Name-apposition)
TypeNoun
Rootजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम (appositional name)
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Appellative particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामार्थक निपात (indicating appellation)
द्वादशोदधिसन्निभाःresembling twelve oceans
द्वादशोदधिसन्निभाः:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वादश + उदधि + सन्निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगु-समास (द्वादश उदधयः इव सन्निभाः = like twelve oceans) विशेषण (qualifying ह्रदाः)
तेभ्यःfrom them
तेभ्यः:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; अपादान (from them)
शान्ताŚāntā (river)
शान्ता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशान्ता (प्रातिपदिक; शान्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
याwhich
या:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun; agreeing with Śāntā)
माध्वीMādhvī (river)
माध्वी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
द्वेtwo
द्वे:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; संख्याविशेषण (qualifying नद्यौ)
नद्यौtwo rivers
नद्यौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
संबभूवतुःarose/came into being
संबभूवतुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootसम्-भू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन; परस्मैपद