Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 62
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्
Transliteration
upagacchanti tāḥ sarvā yato varṣati vāsavaḥ / vakvaukasāyāstīre tu vanaṃ surabhi viśrutam
Translation
તે બધી નદીઓ ત્યાં જ પહોંચે છે જ્યાં વાસવ (ઇન્દ્ર) વરસાદ વરસાવે છે; અને વક્વૌકસા નદીના કિનારે ‘સુરભિ’ નામે પ્રસિદ્ધ વન છે।
Word by Word
उपगच्छन्तिthey approach/go to
उपगच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifier of ताः)
यतःbecause/wherefrom
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; कारणवाचक/सम्बन्धबोधक (from where/because)
वर्षतिrains
वर्षति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्र-पर्याय (name of Indra)
वक्वौकसायाःof (the river) Vakvaukasā
वक्वौकसायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवक्वौकसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; नदी-नाम (proper noun)
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात (but/indeed)
वनम्a forest
वनम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here प्रथमा (predicate nominative)
सुरभिfragrant
सुरभि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier of वनम्)
विश्रुतम्renowned
विश्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘well-known’