Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 23
भृगुवंश-प्रसववर्णनम्
Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line
Devanagari script
कर्दसस्य तु पत्नी सा पौलहस्य प्रजापतेः / सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपो मूर्त्तिः शनैश्चरः
Transliteration
kardasasya tu patnī sā paulahasya prajāpateḥ / satyanetraśca havyaśca āpo mūrttiḥ śanaiścaraḥ
Translation
કર્દસની તે પત્ની પ્રજાપતિ પૌલહની હતી. સત્યનેત્ર, હવ્ય, આપઃ, મૂર્તિ અને શનૈશ્ચર—આ (તેમાંથી) ઉત્પન્ન થયેલા કહેવાય છે.
Word by Word
कर्दसस्यof Kardasa
कर्दसस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootकर्दस (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
पत्नीwife
पत्नी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), सर्वनाम (pronoun)
पौलहस्यof Paulaha
पौलहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपौलह (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
प्रजापतेःof the Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation; apposition to Paulaha)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
सत्यनेत्रःSatyanetra ("true-eyed")
सत्यनेत्रः:
Karta (कर्ता/Subject; name in list)
TypeNoun
Rootसत्य-नेत्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (Tatpurusha: 'true' + 'eye'), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
हव्यःHavya
हव्यः:
Karta (कर्ता/Subject; name in list)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
आपःthe Waters (Āpaḥ)
आपः:
Karta (कर्ता/Subject; name in list)
TypeNoun
Rootआप् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural), स्त्रीलिङ्ग (Feminine; plural-only usage)
मूर्त्तिःMūrti
मूर्त्तिः:
Karta (कर्ता/Subject; name in list)
TypeNoun
Rootमूर्ति (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
शनैश्चरःŚanaiścara (Saturn)
शनैश्चरः:
Karta (कर्ता/Subject; name in list)
TypeNoun
Rootशनैश्चर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (Tatpurusha: शनैः 'slowly' + चर 'moving'), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)