Shloka 39
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्मात्कृष्टेन कुर्वीत पुरीषं मूत्रमेव च / न च्छायायां तथा मार्गे स्वच्छायायां न मेहयेत्
Transliteration
tasmātkṛṣṭena kurvīta purīṣaṃ mūtrameva ca / na cchāyāyāṃ tathā mārge svacchāyāyāṃ na mehayet
Translation
આથી મનુષ્યે યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલા સ્થાને જ મલમૂત્ર કરવું; છાયામાં, માર્ગમાં તથા પોતાની છાયામાં પણ મૂત્ર ન કરવું.
Word by Word
tasmāttherefore
tasmāt:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थ (therefore/from that)
kṛṣṭenawith (on) ploughed ground
kṛṣṭena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkṛṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (context: ‘kṛṣṭa’ = ploughed/dug ground), तृतीया (Instrumental), एकवचन
kurvītashould do
kurvīta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; विधि (should)
purīṣamfeces
purīṣam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpurīṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
mūtramurine
mūtram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmūtra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic/only)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
chāyāyāmin the shade
chāyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootchāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (likewise/so)
mārgeon the path/road
mārge:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
sva-chāyāyāmin one’s own shadow
sva-chāyāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (one’s own shade)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
mehayetshould urinate
mehayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmih (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन