Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 4
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
गङ्गा चापि सरिच्छ्रेष्ठा सर्वासां पूर्वजा तथा / सर्वमेतत्वयोद्दिष्टं निर्देशं तस्य नो वद
Transliteration
gaṅgā cāpi saricchreṣṭhā sarvāsāṃ pūrvajā tathā / sarvametatvayoddiṣṭaṃ nirdeśaṃ tasya no vada
Translation
ગંગા પણ—નદીઓમાં શ્રેષ્ઠા—અને સર્વની પૂર્વજા. આ બધું તું જણાવ્યું; હવે તેનું સ્પષ્ટ નિર્દેશ અમને કહો.
Word by Word
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षार्थक (also/even)
सरित्-श्रेष्ठाbest of rivers
सरित्-श्रेष्ठा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘सरितां श्रेष्ठा’
सर्वासाम्of all
सर्वासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying implied ‘सरिताम्/स्त्रीणाम्’)
पूर्वजाelder / earlier-born
पूर्वजा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (earlier-born)
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
सर्वम्all (this)
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as object of ‘वद’ (accusative sense)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘this’ (with सर्वम्)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (instrumental), एकवचन; करण
उद्दिष्टम्has been stated
उद्दिष्टम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootउद् + दिश् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pointed out/mentioned’
निर्देशम्the specification / account
निर्देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध
नःto us
नः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; here dative sense (to us)
वदtell
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी