Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
चतुर्युगे त्वतिक्रान्ते मनोर्ह्येकादशे प्रभोः / अथावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे संप्रर्त्तिते
Transliteration
caturyuge tvatikrānte manorhyekādaśe prabhoḥ / athāvaśiṣṭe tasmiṃstu dvāpare saṃprarttite
Translation
ચતુર્યુગો વીતી ગયા અને પ્રભુ મનુનો એકાદશ સમય આવ્યો; ત્યારે અવશેષ રહેલા તે દ્વાપરમાં આ પરંપરા પ્રવર્તી.
Word by Word
चतुर्युगेin the four-yuga cycle
चतुर्युगे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootचतुर् + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; द्विगुसमासः (चत्वारि युगानि यस्मिन्)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
अतिक्रान्तेhaving passed/elapsed
अतिक्रान्ते:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier of locative)
TypeAdjective
Rootअति-क्रम् (धातु) → अतिक्रान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (चतुर्युगे इति)
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
एकादशेin the eleventh (Manu)
एकादशे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootएकादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (मनौ इत्यर्थे)
प्रभोःof the lord/master
प्रभोः:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अथthen/now
अथ:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोगः (sequence marker)
अवशिष्टेremaining
अवशिष्टे:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier of locative)
TypeAdjective
Rootअव-शिष् (धातु) → अवशिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (तस्मिन् इति)
तस्मिन्in that (time/period)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
द्वापरेin the Dvāpara (yuga)
द्वापरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; युगनाम
संप्रवर्तितेhaving begun/come into operation
संप्रवर्तिते:
अधिकरण-विशेषण (Qualifier of locative)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-वृत् (धातु) → संप्रवर्तित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (द्वापरे इति)