Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 107
Viṣṇu-māhātmya-varṇana & Vamśa-prasaṅga
Genealogical Continuation
Devanagari script
इत्येतन्मानवं क्षत्रमैलं च समुदात्दृतम् / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मगधो यो बृहद्रथः
Transliteration
ityetanmānavaṃ kṣatramailaṃ ca samudātdṛtam / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi magadho yo bṛhadrathaḥ
Translation
આ રીતે માનવ ક્ષત્રિય તથા ઐલ વંશનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું. હવે આગળ હું મગધના બૃહદ્રથનું વર્ણન કરીશ.
Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध-बोधक (Discourse marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्ति-निपात (quotative particle)
एतत्this
एतत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
मानवम्of Manu / human (Manava)
मानवम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विशेषण
क्षत्रम्the kṣatriya line/royalty
क्षत्रम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
ऐलम्of Ila (Aila)
ऐलम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootऐल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विशेषण
चand
च:
समुच्चय (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
समुदात्in full / in due order
समुदात्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमुदात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverbial; ‘in due order/fully’)
दृतम्held/maintained/compiled
दृतम्:
कर्मणि-विशेषण (Object predicate/कर्मणि विशेषण)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (contextually object-complement)
अतःthereafter
अतः:
सम्बन्ध-बोधक (Discourse connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable; ‘thereafter/from this’)
ऊर्ध्वम्further/onwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (adverbial accusative)
प्रवक्ष्यामिI shall narrate
प्रवक्ष्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future/लृट्), उत्तम-पुरुष (1st person/उत्तम), एकवचन (Singular), परस्मैपद
मगधःMagadha (king/line)
मगधः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमगध (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)
यःwho
यः:
सम्बन्ध (Relative link/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine); सम्बन्धक (relative pronoun)
बृहद्रथःBṛhadratha
बृहद्रथः:
समानााधिकरण (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootबृहद्रथ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (bṛhat + ratha), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग (Masculine)