Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 56
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
प्रीतेन चामरत्वं वै दत्तं तुभ्यं स्वयंभुवा / तस्मान्निरुत्सुकस्त्वं वै पर्यायं सहसाकुलः
Transliteration
prītena cāmaratvaṃ vai dattaṃ tubhyaṃ svayaṃbhuvā / tasmānnirutsukastvaṃ vai paryāyaṃ sahasākulaḥ
Translation
પ્રસન્ન સ્વયંભૂએ તને અમરત્વ પણ આપ્યું છે. તેથી તું નિરુત્સુક રહીને પણ, પોતાના વારોની રાહ જોતા, અચાનક વ્યાકુળ થાય છે.
Word by Word
प्रीतेनbeing pleased
प्रीतेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) → प्रीत (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त) used adjectivally; Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; agrees with (implicit) agent svayaṃbhuvā
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormAvyaya; conjunction
अमरत्वम्immortality
अमरत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअमरत्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1st/2nd), Singular
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निपात)
दत्तम्given
दत्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त); Neuter, Nominative/Accusative, Singular; 'was given'
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Dative (4th/चतुर्थी), Singular
स्वयंभुवाby the Self-born (Brahmā)
स्वयंभुवा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्वयंभू (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; epithet of Brahmā
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; 'therefore'
निरुत्सुकःunconcerned, without eagerness
निरुत्सुकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + उत्सुक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; negative adjective
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun; Nominative (1st/प्रथमा), Singular
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
FormAvyaya; emphatic particle (निपात)
पर्यायम्turn, succession; due course
पर्यायम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्याय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; object of implied verb (e.g., 'प्रतीक्षसे/अन्वेक्षसे') or adverbial accusative 'in due course'
सहसाsuddenly, hastily
सहसा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
आकुलःagitated, disturbed
आकुलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआकुल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; predicate adjective qualifying त्वम्