Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 137
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
कथं मुच्येव सहितौ विष्णुरिन्द्रमभाषत / इन्द्रो ऽब्रवीज्जहि ह्येनां यावन्नो न दहे द्विभो
Transliteration
kathaṃ mucyeva sahitau viṣṇurindramabhāṣata / indro 'bravījjahi hyenāṃ yāvanno na dahe dvibho
Translation
વિષ્ણુએ ઇન્દ્રને પૂછ્યું, 'આપણે બંને કેવી રીતે બચી શકીએ?' ઇન્દ્રએ કહ્યું, 'હે પ્રભુ! તે આપણને બાળી નાખે તે પહેલાં જ તેનો વધ કરો.'
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
मुच्यmay I be released
मुच्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलोट् (imperative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद; ‘let me be freed’
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (particle of comparison)
सहितौtogether (the two)
सहितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), द्विवचन; विशेषण (adjective)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
अभाषतspoke
अभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जहिkill!
जहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
एनाम्her
एनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
यावत्until
यावत्:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; यावत्-शब्दः (conjunction/adverb: ‘until/so long as’)
नःour / of us
नः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम; ‘of us/our’
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
दहेmay (she) burn
दहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलोट् (imperative/benedictive sense in context), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘(she) burn’
द्विभोO two-armed one
द्विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th case), एकवचन; संबोधन