Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 32
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
स्यमन्तको नाम मणिर्यस्मिन्राष्ट्रे स्थितो भवेत् / कामवर्षी च पर्जन्यो न च व्याधिभयं तथा
Transliteration
syamantako nāma maṇiryasminrāṣṭre sthito bhavet / kāmavarṣī ca parjanyo na ca vyādhibhayaṃ tathā
Translation
જે રાજ્યમાં ‘સ્યમંતક’ નામનો મણિ સ્થિત હોય, ત્યાં ઇચ્છાનુસાર વરસાવનાર પરજન્ય રહે છે અને રોગનો ભય પણ રહેતો નથી.
Word by Word
स्यमन्तकःSyamantaka (name of the gem)
स्यमन्तकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/identifier)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable particle meaning ‘by name’)
मणिःgem
मणिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
राष्ट्रेin the kingdom
राष्ट्रे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootराष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थितःsituated/being present
स्थितः:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण/subject complement)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would be/should be
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
कामवर्षीwish-fulfilling (raining desires)
कामवर्षी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकाम + वर्षिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय-प्रायः: ‘कामान् वर्षति’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पर्जन्यःrain-cloud/rain
पर्जन्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
Nishedha (निषेध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
व्याधिभयम्fear of disease
व्याधिभयम्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण/subject complement)
TypeNoun
Rootव्याधि + भय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘व्याधेः भयम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Prakāra (प्रकार/ manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: ‘likewise/also’)