Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 156
Devanagari script
नानाप्रकारैराक्रान्ता नाना देशाः समन्ततः / समासाभिहिताश्चैवह्यष्टौ राक्षसमातरः
Transliteration
nānāprakārairākrāntā nānā deśāḥ samantataḥ / samāsābhihitāścaivahyaṣṭau rākṣasamātaraḥ
Translation
નાના પ્રકારોથી અનેક દેશો સર્વ તરફથી આક્રાંત થયા છે. તેમજ સંક્ષેપમાં ‘રાક્ષસમાતર’ નામે આઠ (વર્ગ) પણ જણાવાયા છે.
Word by Word
nānā-prakāraiḥby various ways/modes
nānā-prakāraiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय) + prakāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः (नानाविधाः प्रकाराः)
ākrāntāḥoverrun/occupied
ākrāntāḥ:
Kriyā (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootā-√kram (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; कर्मणि (are overrun/occupied)
nānāvarious
nānā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnānā (अव्यय)
Formअव्यय, विशेषणवत् (various)
deśāḥregions/countries
deśāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
samantataḥon all sides
samantataḥ:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb): on all sides
samāsa-abhihitāḥnamed/expressed in compounds
samāsa-abhihitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāsa (प्रातिपदिक) + abhihita (कृदन्त; √dhā/√bhidh? here √bhidh/abhidhā ‘to name’, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (समासेन अभिहिताः = expressed by compounds)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (and)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphasis/only)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle)
aṣṭaueight
aṣṭau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, प्रथमा, बहुवचन (common form for all genders); विशेषण
rākṣasa-mātaraḥmothers of the rākṣasas
rākṣasa-mātaraḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (राक्षसानां मातरः = mothers of rākṣasas)