Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
द्वितीये द्वापरे प्राप्ते सौनहोत्रः स काशिराट् / पुत्रकामस्तपस्तेपे नृपो दीर्घतपास्तथा
Transliteration
dvitīye dvāpare prāpte saunahotraḥ sa kāśirāṭ / putrakāmastapastepe nṛpo dīrghatapāstathā
Translation
બીજો દ્વાપર આવ્યો ત્યારે કાશીનો રાજા સૌનહોત્ર પુત્રકામનાથી દીર્ઘ તપ કરવા લાગ્યો.
Word by Word
द्वितीयेin the second
द्वितीये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (dvāpare)
द्वापरेin the Dvāpara (age)
द्वापरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन
प्राप्तेwhen (it) had arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (locative absolute sense: when attained/when it had come)
सौनहोत्रःSaunahotra
सौनहोत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौनहोत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (proper name/epithet)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
काशिराट्king of Kāśī
काशिराट्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशि + राट् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (काश्याः राट् = king of Kāśī)
पुत्रकामःdesiring a son
पुत्रकामः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (पुत्रं कामयते = desiring a son)
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
तेपेperformed (austerities)
तेपे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम
नृपःthe king
नृपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (apposition to saunahotraḥ)
दीर्घतपाःof long penance
दीर्घतपाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (दीर्घं तपः यस्य = long-austerity/one of long penance)
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/also)