Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 37
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
अन्तर्वत्नीं च तां दृष्ट्वा तारां ताराधिपाननाम् / गर्भमुत्सृज सद्यस्त्वं विप्रः प्राह बृहस्पतिः
Transliteration
antarvatnīṃ ca tāṃ dṛṣṭvā tārāṃ tārādhipānanām / garbhamutsṛja sadyastvaṃ vipraḥ prāha bṛhaspatiḥ
Translation
ચંદ્ર સમાન મુખવાળી તારાને ગર્ભવતી જોઈને, વિપ્ર બૃહસ્પતિએ કહ્યું: 'તું આ ગર્ભનો તત્કાળ ત્યાગ કર.'
Word by Word
antarvatnīmpregnant
antarvatnīm:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootantarvatnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; विशेषण—‘pregnant’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; सर्वनाम
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having seen’
tārāmTārā
tārām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
tārā-adhipa-ānanāmhaving the face of Tārā’s lord (Soma)
tārā-adhipa-ānanām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottārā (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक) + ānanā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘whose face (ānanā) belongs to the lord of Tārā (i.e., Soma)’; विशेषण
garbhamthe fetus/embryo
garbham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgarbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
utsṛjacast out/expel
utsṛja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud√sṛj (धातु)
Formलोट् (imperative); मध्यमपुरुष (2nd person) एकवचन; परस्मैपद
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kālādhi-karaṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
tvamyou
tvam:
Sambodhana/Prayojya (सम्बोधन/प्रयोज्य)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा एकवचन
vipraḥthe brahmin/sage
vipraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
prāhasaid
prāha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
Formलिट् (perfect); प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद
bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन