Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 78
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्टानं प्रापितेष्विह / कामाद्बलाच्च मोहाच्च संहर्षेण बलेन च
Transliteration
pāṇigrahaṇamantreṣu niṣṭānaṃ prāpiteṣviha / kāmādbalācca mohācca saṃharṣeṇa balena ca
Translation
અહીં પાણિગ્રહણના વિવાહમંત્રોમાં વિધિ સ્થિર થઈ ગયાં છતાં, કામથી, બળથી, મોહથી અને સંઘર્ષજન્ય બળથી (આ થયું).
Word by Word
पाणिग्रहणमन्त्रेषुin the hand-taking (marriage) mantras
पाणिग्रहणमन्त्रेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootपाणिग्रहण + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural)
निष्टानम्completion/culmination
निष्टानम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootनिष्टान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
प्रापितेषुwhen (they) had been brought/reached
प्रापितेषु:
अधिकरण (Locative absolute sense)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासानुसार; अर्थः 'when (they) were caused to be obtained/when reached'
इहhere
इह:
सम्बन्ध (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
कामात्from desire
कामात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/पञ्चमी), एकवचन (Singular)
बलात्from force
बलात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मोहात्from delusion
मोहात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
संहर्षेणwith excitement/impetuosity
संहर्षेण:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootसंहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
बलेनby force
बलेन:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)