Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
वर्ममेवाप्यलङ्कर्त्तुं विषमाह्यात्मसंभवाः / नानाभरणसंयोगा यथा नार्या विभूषणम्
Transliteration
varmamevāpyalaṅkarttuṃ viṣamāhyātmasaṃbhavāḥ / nānābharaṇasaṃyogā yathā nāryā vibhūṣaṇam
Translation
કવચને પણ અલંકૃત કરવા સ્વભાવજન્ય વિવિધ વૈષમ્ય હોય છે; જેમ નારીનું વિભૂષણ અનેક આભરણોના સંયોગથી બને છે.
Word by Word
वर्मarmor / covering
वर्म:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
एवindeed / only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (particle of emphasis)
अपिalso / even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कार (also/even)
अलङ्कर्तुम्to adorn
अलङ्कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootअलङ्कृ (धातु)
Formकृदन्त, तुमुन्-प्रत्यय (infinitive), अव्ययभाव (indeclinable infinitive)
विषमाःuneven / irregular
विषमाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
आत्म-सम्भवाःself-arisen / arising from oneself
आत्म-सम्भवाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootआत्मन् + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (arising from oneself)
नाना-आभरण-संयोगाःvarious combinations of ornaments
नाना-आभरण-संयोगाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय) + आभरण + संयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); बहुपद-तत्पुरुष (combinations of various ornaments)
यथाas / just as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/adverb), उपमान/प्रकार (as/just as)
नार्याःof a woman
नार्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
विभूषणम्adornment / ornament
विभूषणम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootविभूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)