Shloka 76
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
देवौ तस्मादजायेतामश्विनौ भिषजां वरौ / नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतौ द्वादशमूर्तितः
Transliteration
devau tasmādajāyetāmaśvinau bhiṣajāṃ varau / nāsatyaścaiva dasraśca smṛtau dvādaśamūrtitaḥ
Translation
ત્યાંથી બે દેવ જન્મ્યા—વૈદ્યોમાં શ્રેષ્ઠ અશ્વિનૌ; નાસત્ય અને દસ્ર નામે, દ્વાદશમૂર્તિ (આદિત્ય) રૂપે સ્મરાય છે.
Word by Word
देवौtwo gods
देवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), द्विवचन
तस्मात्from that/from him
तस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन
अजायेताम्were born
अजायेताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, आत्मनेपद; ‘were born’
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
भिषजाम्of physicians
भिषजाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
वरौthe best
वरौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘best/excellent’ (qualifying अश्विनौ)
नासत्यःNāsatya
नासत्यः:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
दस्रःDasra
दस्रः:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
स्मृतौare remembered (as)
स्मृतौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त, क्त (PPP) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘are remembered/known as’ (agreeing with अश्विनौ)
द्वादश-मूर्तितःas (one) of the twelve forms
द्वादश-मूर्तितः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय ‘-तः’ (ablatival adverb) = ‘as/according to twelve forms’