Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
पश्यतां सर्वभूतानां ज्याघोषमकरोत्तदा / ज्याघोषः शुश्रुवे तस्य दिविस्पृगतिनिष्ठुरः
Transliteration
paśyatāṃ sarvabhūtānāṃ jyāghoṣamakarottadā / jyāghoṣaḥ śuśruve tasya divispṛgatiniṣṭhuraḥ
Translation
સર્વ ભૂતો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેણે ધનુષ્યની જ્યાનો ઘોર નાદ કર્યો. તેનો કઠોર જ્યાઘોષ આકાશને સ્પર્શતો સર્વત્ર સંભળાયો.
Word by Word
paśyatāmof the onlookers / while (they) were seeing
paśyatām:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootpaś (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तस्य षष्ठी-बहुवचन (पश्यताम्) = 'of those who are seeing' (Genitive plural of present active participle used substantively)
sarva-bhūtānāmof all beings
sarva-bhūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; 'of all beings'
jyā-ghoṣamthe bowstring-sound
jyā-ghoṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjyā (प्रातिपदिक) + ghoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'sound of the bowstring'
akarotmade / produced
akarot:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; 'he made/produced'
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
jyā-ghoṣaḥthe bowstring-sound
jyā-ghoṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjyā (प्रातिपदिक) + ghoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'the bowstring-sound'
śuśruvewas heard
śuśruve:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; 'was heard' / 'was listened-to' (intransitive perfect)
tasyaof him / his
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; 'of him/its'
divi-spṛksky-touching
divi-spṛk:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdiv (प्रातिपदिक) + spṛś (धातु)
Formस्पृश्-धातोः क्विप्-प्रत्ययान्त (स्पृक्) कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; 'touching the sky'
ati-niṣṭhuraḥvery harsh
ati-niṣṭhuraḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootati (अव्यय) + niṣṭhura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; 'exceedingly harsh'