Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 55
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
सगरं स समासाद्य तं प्रणम्य यथाक्रमम् / न्यवेदयच्च वृत्तान्तं मुनेस्तेषां तथान्मनः
Transliteration
sagaraṃ sa samāsādya taṃ praṇamya yathākramam / nyavedayacca vṛttāntaṃ munesteṣāṃ tathānmanaḥ
Translation
તે સગરને મળવા જઈ, ક્રમ મુજબ તેમને પ્રણામ કરીને, મુનિનો તથા સૌનો વર્તાંત અને તેમનો મનોભાવ નિવેદિત કર્યો।
Word by Word
सगरम्Sagara
सगरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
समासाद्यhaving approached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-सद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
यथा-क्रमम्in due order
यथा-क्रमम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (indeclinable adverbial compound)
न्यवेदयत्informed; reported
न्यवेदयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-विद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
वृत्तान्तम्the account; events
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb)
मनःthe mind; intention
मनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन