Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 26
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
अथोवाच धराधीशः प्रसन्नस्तमुमापतिः / प्रणतं भार्गवेन्द्रं तु वरार्हं जगदीश्वरः
Transliteration
athovāca dharādhīśaḥ prasannastamumāpatiḥ / praṇataṃ bhārgavendraṃ tu varārhaṃ jagadīśvaraḥ
Translation
પછી પ્રસન્ન થયેલા ઉમાપતિ, જગદીશ્વર ધરાધીશ, નમ્રતાથી નમેલા ભાર્ગવેન્દ્રને— જે વર માટે અર્હ હતો— બોલ્યા.
Word by Word
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormAvyaya; discourse particle
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
dharā-adhīśaḥlord of the earth
dharā-adhīśaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक) + adhīśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dharāyāḥ adhīśaḥ)
prasannaḥpleased
prasannaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/of subject)
TypeAdjective
Rootprasanna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; qualifying the speaker
tamto him / that (person)
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
umā-patiḥUmā’s lord (Śiva)
umā-patiḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (umायाः patiḥ)
praṇatambowed down
praṇatam:
Karma (कर्म/object; describing bhārgavendram)
TypeAdjective
Rootpraṇata (प्रातिपदिक; from pra+nam)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; adjective used substantively
bhārgava-indramchief of the Bhārgavas
bhārgava-indram:
Karma (कर्म/object of uvāca)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (bhārgavānām indraḥ)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya; adversative/emphatic particle
vara-arhamworthy of a boon
vara-arham:
Viśeṣaṇa (विशेषण/of bhārgavendram)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक) + arha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (varasya arhaḥ)
jagat-īśvaraḥLord of the world
jagat-īśvaraḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (jagataḥ īśvaraḥ)