Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
रामस्तु दृष्ट्वा तत्पुत्राञ्छूरान्रणविशारदान् / परश्वधं समादाय युयुधे तैश्च संगरे
Transliteration
rāmastu dṛṣṭvā tatputrāñchūrānraṇaviśāradān / paraśvadhaṃ samādāya yuyudhe taiśca saṃgare
Translation
રામે તે પુત્રોને—શૂર અને રણવિશારદ—જોઈ પરશુ હાથમાં લીધો અને સંગ્રામમાં તેમની સાથે યુદ્ધ કર્યું.
Word by Word
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पुनरुक्त्यर्थक अव्यय
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund)
तत्-पुत्रान्his sons
तत्-पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तस्य पुत्रान्); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
शूरान्heroic
शूरान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; qualifies ‘तत्पुत्रान्’
रण-विशारदान्skilled in battle
रण-विशारदान्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण (प्रातिपदिक) + विशारद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (रणे विशारदान्); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; qualifies ‘तत्पुत्रान्’
परश्वधम्axe
परश्वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरश्वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समादायhaving taken up
समादाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-√दा (धातु) → समादाय (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-प्राय अव्यय (gerund, irregular form)
युयुधेhe fought
युयुधे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√युध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तैःwith them
तैः:
Sahakāraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
संगरेin battle
संगरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन