Shloka 3
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
रामेण भार्गवेन्द्रेण कार्त्तवीर्यो नृपो गुरो / यथा समापितो वीरस्तन्मे विस्तरतो वद
Transliteration
rāmeṇa bhārgavendreṇa kārttavīryo nṛpo guro / yathā samāpito vīrastanme vistarato vada
Translation
હે ગુરુ, ભાર્ગવશ્રેષ્ઠ રામે વીર રાજા કાર્ત્તવીર્યને જેમ અંત કર્યો, તે મને વિસ્તારે કહો.
Word by Word
रामेणby Rāma
रामेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
भार्गवेन्द्रेणby the chief of the Bhārgavas
भार्गवेन्द्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भार्गवेषु इन्द्रः), पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular
कार्त्तवीर्यःKārttavīrya
कार्त्तवीर्यः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular
नृपःthe king
नृपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to subject
गुरोO teacher
गुरो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative singular
यथाhow / in what manner
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-सम्बन्ध (manner/‘how’)
समापितःwas brought to an end / was slain
समापितः:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√पि/√अप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP in finite sense ‘was finished/slain’ (contextual)
वीरःthe hero
वीरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया, एकवचन; object of ‘tell’
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी, एकवचन; enclitic ‘to me/for me’
विस्तरतःin detail
विस्तरतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverb) ‘in detail’
वदtell / speak
वद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; Imperative 2nd sg