Shloka 24
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
पीत्वा जलं ततस्तौ तु वृक्षच्छायासमाश्रितौ / रामं दृष्ट्वा महात्मानं कथां तौ चक्रतुर्मुदा
Transliteration
pītvā jalaṃ tatastau tu vṛkṣacchāyāsamāśritau / rāmaṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kathāṃ tau cakraturmudā
Translation
પછી તે બંને જળ પીીને વૃક્ષની છાયામાં આશ્રયે ગયા. મહાત્મા રામને જોઈને આનંદથી વાતચીત કરી.
Word by Word
pītvāhaving drunk
pītvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having drunk'
jalamwater
jalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक/अपादानार्थक अव्यय (then/from there)
tauthe two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध (particle)
vṛkṣa-chāyā-samāśritauhaving taken refuge in the shade of a tree
vṛkṣa-chāyā-samāśritau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक) + chāyā (प्रातिपदिक) + sam-ā-śri (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); षष्ठी-तत्पुरुष: वृक्षस्य छायाम्; कृदन्त: समाश्रित (क्त) = 'having resorted to'
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): 'having seen'
mahātmānamgreat-souled
mahātmānam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); विशेषण रामम्
kathāmconversation, talk
kathām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)
tauthe two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)
cakratuḥthey did/made (began)
cakratuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन (3rd person dual)
mudāwith joy
mudā:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instr. sg.); भाववाचक