Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 34
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
आशीर्भिरेनं ह्यभिनन्द्य सादरं निवेशयामास गणेशपूर्वतः / उवाच वामामभिवीक्ष्य चाप्युमां कृपार्द्रदृष्ट्याखिलकामपूरकः
Transliteration
āśīrbhirenaṃ hyabhinandya sādaraṃ niveśayāmāsa gaṇeśapūrvataḥ / uvāca vāmāmabhivīkṣya cāpyumāṃ kṛpārdradṛṣṭyākhilakāmapūrakaḥ
Translation
આશીર્વાદોથી તેને સ્નેહપૂર્વક અભિનંદન કરી, ગણેશના આગળ બેસાડ્યો. પછી કૃપાભીની દૃષ્ટિથી વામા ઉમા તરફ જોઈ, સર્વકામ પૂર્ણ કરનાર પ્રભુએ કહ્યું।
Word by Word
āśīrbhiḥwith blessings
āśīrbhiḥ:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootāśis (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
enamhim
enam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootidam/enad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (particle: indeed)
abhinandyahaving greeted
abhinandya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√nand (नन्द् धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (absolutive), ‘having congratulated/greeted’
sādaramrespectfully
sādaram:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsādara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial accusative: respectfully)
niveśayāmāsaseated/placed (him)
niveśayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√viś (विश् धातु)
Formणिच्-प्रयोजक (causative) + लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘caused to sit/placed’
gaṇeśa-pūrvataḥin front of Gaṇeśa
gaṇeśa-pūrvataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक) + pūrvataḥ (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास (gaṇeśa-pūrvataḥ = ‘in front of Gaṇeśa’); pūrvataḥ: अव्यय (postposition-like adverb)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vāmāmVāmā (Pārvatī)
vāmām:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootvāmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abhivīkṣyahaving looked at
abhivīkṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√īkṣ (ईक्ष् धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (absolutive), ‘having looked at’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (particle: also/even)
umāmUmā
umām:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kṛpā-ardra-dṛṣṭyāwith a compassion-filled glance
kṛpā-ardra-dṛṣṭyā:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक) + ardra (प्रातिपदिक) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (kṛpā-ardra-dṛṣṭi = ‘a glance moist with compassion’); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
akhila-kāma-pūrakaḥthe fulfiller of all desires
akhila-kāma-pūrakaḥ:
Karta (कर्ता; subject of uvāca)
TypeNoun
Rootakhila (प्रातिपदिक) + kāma (प्रातिपदिक) + pūraka (प्रातिपदिक; from √pṝ/√pūr धातु)
Formतत्पुरुष-समास (akhila-kāma-pūraka = ‘fulfiller of all desires’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन