Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
यस्येषत्कोपसंभूतो हुताशो दहते ऽखिलम् / सोर्द्ध्वलोकं सपातालं तं नमामि हरं परम्
Transliteration
yasyeṣatkopasaṃbhūto hutāśo dahate 'khilam / sorddhvalokaṃ sapātālaṃ taṃ namāmi haraṃ param
Translation
જેનાં અલ્પ ક્રોધથી ઉત્પન્ન થયેલો હુતાશન સર્વને દહે; જે ઊર્ધ્વલોકથી પાતાળ સુધી વ્યાપે છે—તે પરમ હર ને હું નમસ્કાર કરું છું।
Word by Word
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव (pronoun)
īṣatslightly
īṣat:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier)
TypeIndeclinable
Rootīṣat (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), परिमाण/अल्पता-बोधक (adverb: slightly)
kopa-saṃbhūtaḥarisen from (his) anger
kopa-saṃbhūtaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण of hutāśaḥ)
TypeAdjective
Rootkopa (प्रातिपदिक) + saṃbhūta (कृदन्त; √bhū धातु)
Formतत्पुरुष-समास (kopa-saṃbhūta = ‘arisen from anger’); saṃbhūtaḥ: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
hutāśaḥfire (Agni)
hutāśaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roothutāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
dahateburns
dahate:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Root√dah (दह् धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
akhilameverything, the whole (world)
akhilam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
ūrdhva-lokamthe upper world
ūrdhva-lokam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootūrdhva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (ūrdhva-loka = ‘upper world’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
sa-pātālamtogether with the netherworld
sa-pātālam:
Karma (कर्म/object adjunct)
TypeNoun
Rootsa (अव्यय/उपसर्ग-सदृश) + pātāla (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (sa-pātālam = ‘together with Pātāla/underworld’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with ūrdhva-lokam as a coordinated object)
tamhim
tam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन
namāmiI bow to
namāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√nam (नम् धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
haramHara (Śiva)
haram:
Karma (कर्म/object in apposition)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; तं इति सर्वनामस्य विशेष्य (apposition)
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of haram)