Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 32
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
ब्रह्मक्षत्र्रियविट्शूद्रैः सृष्टिरेषा सनातनी / आविर्भूता तिरोभूता हरेरेव पुनः पुनः
Transliteration
brahmakṣatrriyaviṭśūdraiḥ sṛṣṭireṣā sanātanī / āvirbhūtā tirobhūtā harereva punaḥ punaḥ
Translation
બ્રાહ્મણ-ક્ષત્રિય-વૈશ્ય-શૂદ્રોથી યુક્ત આ સનાતન સૃષ્ટિ હરિ દ્વારા જ વારંવાર પ્રગટે છે અને લય પામે છે।
Word by Word
ब्रह्म-क्षत्रिय-विट्-शूद्रैःby the four varṇas (Brahmin etc.)
ब्रह्म-क्षत्रिय-विट्-शूद्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + क्षत्रिय (प्रातिपदिक) + विट् (प्रातिपदिक) + शूद्र (प्रातिपदिक)
Formइतरेतर-द्वन्द्व-समास; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; instrumental plural ‘by/with Brahmins, Kshatriyas, Vaishyas, Shudras’
सृष्टिःcreation
सृष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एषाthis
एषा:
Viśeṣya/Pradarśaka (प्रदर्शक)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सनातनीeternal, primeval
सनातनी:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to सृष्टिः
आविर्भूताmanifested
आविर्भूता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआविर् (अव्यय) + भू (धातु) → भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; predicate participle of सृष्टिः: ‘having become manifest’
तिरोभूताdisappeared/been concealed
तिरोभूता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootतिरस्/तिरो (अव्यय) + भू (धातु) → भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा एकवचन; predicate participle: ‘having become hidden’
हरेःof Hari (Vishnu)
हरेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/आवृत्ति-वाचक अव्यय (adverb of repetition)
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/आवृत्ति-वाचक अव्यय (adverb of repetition)