Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
तुषितानां तु साध्यात्वे नामान्येतानि चक्षते / मनो ऽनुमन्ता प्राणश्च नरो ऽपानश्च वीर्यवान्
Transliteration
tuṣitānāṃ tu sādhyātve nāmānyetāni cakṣate / mano 'numantā prāṇaśca naro 'pānaśca vīryavān
Translation
તુષિતોના સાધ્યત્વમાં આ નામો કહેવાય છે— મન, અનુમન્તા, પ્રાણ, નર અને વીર્યવાન અપાન।
Word by Word
तुषितानाम्of the Tuṣitas
तुषितानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतुषित (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural); पुंलिङ्ग (Masculine) — ‘of the Tuṣitas’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषणार्थक निपात (particle: ‘but/indeed’)
साध्यात्वेin (their) Sādhya-status
साध्यात्वे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसाध्यत्व (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — ‘in the state of being Sādhyas’
नामानिnames
नामानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (Plural); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
एतानिthese
एतानि:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of ‘names’)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (Plural); नपुंसकलिङ्ग (Neuter) — demonstrative pronoun used adjectivally
चक्षतेthey call/declare
चक्षते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural); आत्मनेपद (Ātmanepada)
मनःMind
मनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
अनुमन्ताthe approver
अनुमन्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअनुमन्तृ (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine) — agent noun ‘approver/consenter’
प्राणःPrāṇa (vital breath)
प्राणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction ‘and’)
नरःNara
नरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
अपानःApāna (downward breath)
अपानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअपान (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction ‘and’)
वीर्यवान्powerful
वीर्यवान्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine) — गुणवाचक विशेषण