Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 5
Jamadagni, Brahmasva, and Royal Coercion (धेनुहरण-प्रसङ्गः / ब्रह्मस्व-अपरिहार्यत्वम्)
Devanagari script
इत्युक्तस्तेन संक्रुद्धः स मन्त्रीकालचोदितः / बद्ध्वा तां गां दृढैः पाशैर्विचकर्ष बलान्वितः
Transliteration
ityuktastena saṃkruddhaḥ sa mantrīkālacoditaḥ / baddhvā tāṃ gāṃ dṛḍhaiḥ pāśairvicakarṣa balānvitaḥ
Translation
એવું સાંભળતાં જ તે મંત્રી, કાળની પ્રેરણાથી, ક્રોધિત થયો. તેણે તે ગાયને મજબૂત પાશોથી બાંધીને બળપૂર્વક ખેંચી લઈ ગયો.
Word by Word
itithus
iti:
—
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
uktaḥ(being) spoken to
uktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootukta (प्रातिपदिक) < √vac (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन; ‘having been told/addressed’
tenaby him
tena:
Karaṇa (करण)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instr.), एकवचन
saṃkruddhaḥenraged
saṃkruddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃkruddha (प्रातिपदिक) < saṃ-√krudh (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन
mantrīminister
mantrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmantrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nom.), एकवचन
kālacoditaḥimpelled by time/fate
kālacoditaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāla + codita (प्रातिपदिक); codita < √cud (धातु)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (kālena coditaḥ); क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying mantrī
baddhvāhaving tied
baddhvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√bandh (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), ‘having bound’
tāmher/that (cow)
tām:
Karma (कर्म)
TypePronoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन
gāmcow
gām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन
dṛḍhaiḥwith firm
dṛḍhaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootdṛḍha (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (Instr.), बहुवचन; qualifying pāśaiḥ
pāśaiḥropes/nooses
pāśaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instr.), बहुवचन
vicakarṣadragged away
vicakarṣa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√kṛṣ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
balānvitaḥendowed with strength
balānvitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbala + anvita (प्रातिपदिक); anvita < anu-√i (धातु)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (balena anvitaḥ); क्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying subject