Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 15
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
महार्हरत्नोज्ज्वलतुङ्गगोपुरैः सह श्वगृध्रव्रजनर्तनालयैः / चित्रैर्ध्वचैश्चापि पताकिकाभिः शुभ्रैः पटैर्मण्डपिकाभिरुन्नतैः
Transliteration
mahārharatnojjvalatuṅgagopuraiḥ saha śvagṛdhravrajanartanālayaiḥ / citrairdhvacaiścāpi patākikābhiḥ śubhraiḥ paṭairmaṇḍapikābhirunnataiḥ
Translation
ત્યાં મહામૂલ્ય રત્નોથી ઝગમગતા ઊંચા ગોપુરો હતા; સાથે કૂતરા અને ગિધોના ઝુંડોના નૃત્યાલય પણ હતા; ચિત્રવર્ણ ધ્વજ, પતાકાઓ, શુભ્ર પડદા અને ઊંચા મંડપોથી તે શોભિત હતું।
Word by Word
महाvery, greatly
महा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formपूर्वपद-विशेषण in compound
अर्हworthy, precious
अर्ह:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
रत्नjewel
रत्न:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
उज्ज्वलshining
उज्ज्वल:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
तुङ्गlofty, high
तुङ्ग:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
गोपुरैःwith lofty gateways shining with precious jewels
गोपुरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगोपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; tatpuruṣa: महा-अर्ह-रत्न-उज्ज्वल-तुङ्ग-गोपुर
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (with, together with)
श्वdog
श्व:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
गृध्रvulture
गृध्र:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
व्रजherd, group
व्रज:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
नर्तनdancing
नर्तन:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootनर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
आलयैःwith halls/places for dances (with dogs, vultures, and groups)
आलयैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; tatpuruṣa: श्व-गृध्र-व्रज-नर्तन-आलय
चित्रैःwith variegated (decorations)
चित्रैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
ध्वजैःwith flags
ध्वजैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (also, even)
पताकिकाभिःwith pennants/banners
पताकिकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपताकिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
शुभ्रैःwhite, bright
शुभ्रैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; agrees with पटैः
पटैःwith cloths, canopies
पटैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
मण्डपिकाभिःwith small pavilions
मण्डपिकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमण्डपिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
उन्नतैःraised, lofty
उन्नतैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; agrees with मण्डपिकाभिः