Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
अतीत्य सुबहून्देशान्पश्यन्नपि मनोरमान् / आससादच लश्रेष्ठं हिमवन्तमनुत्तमम्
Transliteration
atītya subahūndeśānpaśyannapi manoramān / āsasādaca laśreṣṭhaṃ himavantamanuttamam
Translation
ઘણા મનોહર દેશો ઓળંગી, જોતા જોતા તે શ્રેષ્ઠ પુરુષ અનૂત્તમ હિમવંત પર્વતરાજ પાસે પહોંચી ગયો।
Word by Word
अतीत्यhaving passed beyond
अतीत्य:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootअति-इ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातु: इ (गमन) with उपसर्ग अति; अर्थ: having crossed/passed beyond
सु-बहून्very many
सु-बहून्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसु + बहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषण
देशान्regions/countries
देशान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
पश्यन्seeing
पश्यन्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘seeing’
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
मनोरमान्delightful/beautiful
मनोरमान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootमनोरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; विशेषण (देशान्)
आससादreached/approached
आससाद:
क्रिया (Kriyā/Finite verb)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: सद् (गत्यर्थ/उपसर्ग आ)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ल-श्रेष्ठम्the most excellent
ल-श्रेष्ठम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootल + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रेष्ठः लः/ल-श्रेष्ठः) — ‘best/excellent’; (पाठदोषसम्भव: ‘लोकश्रेष्ठम्’ इत्यर्थे)
हिमवन्तम्Himavat (the Himalaya)
हिमवन्तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेष्य (पर्वत-नाम)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (हिमवन्तम्)