Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 64
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
पङ्कजैरुत्पलैश्चैव रक्तपीतैः सितासितैः / अन्यैश्च जलचैर्वक्षैः सर्वतः समलङ्कृतम्
Transliteration
paṅkajairutpalaiścaiva raktapītaiḥ sitāsitaiḥ / anyaiśca jalacairvakṣaiḥ sarvataḥ samalaṅkṛtam
Translation
તે લાલ, પીળા, સફેદ અને કાળા રંગના પંકજ-ઉત્પલ તથા અન્ય જલજ વનસ્પતિઓથી સર્વત્ર શોભિત હતું।
Word by Word
पङ्कजैःwith lotuses
पङ्कजैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपङ्कज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (instrumental), बहुवचन
उत्पलैःwith water-lilies
उत्पलैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउत्पल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis/particle)
रक्त-पीतैःred and yellow
रक्त-पीतैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरक्त (प्रातिपदिक) + पीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (red and yellow) विशेषण of ‘पङ्कजैः/उत्पलैः’
सित-असितैःwhite and dark
सित-असितैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक) + असित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (white and dark) विशेषण
अन्यैःwith other
अन्यैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
जलचरैःby aquatic creatures
जलचरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषः (जले चरन्ति इति)
वक्षैःby aquatic beings (vakṣa-type)
वक्षैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; (दुर्लभ-शब्दः; जलचर-विशेषः)
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
समलङ्कृतम्fully adorned
समलङ्कृतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√लङ्कृ (धातु) → अलङ्कृत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of ‘सरोवरम्’ (understood)