Shloka 30
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
पितरौ ते कुशलिनो वत्स किंभ्रातरस्तथा / अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्
Transliteration
pitarau te kuśalino vatsa kiṃbhrātarastathā / anāyāsena te vṛttirvartate cātha karhicit
Translation
વત્સ, તારા માતા-પિતા કુશળ છે ને? અને તારા ભાઈઓ પણ? તેમજ તારી જીવિકા કષ્ટ વિના ચાલે છે કે કેમ?
Word by Word
पितरौ(your) parents (father and mother)
पितरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
तेyour
ते:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (your)
कुशलिनौwell/healthy
कुशलिनौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुशलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; विशेषण (pitarau)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
किम्whether?/how?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (interrogative particle)
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तथाlikewise
तथा:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अनुकरणार्थ (and likewise/also)
अनायासेनwithout strain/effort
अनायासेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअनायास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतुवाचक (‘without effort’)
तेyour
ते:
Sambandha/Śeṣa (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (your)
वृत्तिःlivelihood/means of living
वृत्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वर्ततेgoes on/continues
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अथand then/further
अथ:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/प्रसङ्गार्थ (then/and further)
कर्हिever/at any time
कर्हि:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootकर्हि (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक/प्रश्नार्थ (when/ever)
चित्at all
चित्:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (enclitic particle) — ‘at all/ever’ (with karhi)