Shloka 48
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
श्राद्धं तत्राक्षयं प्रोक्तं जपहोमतपांसि च / जतुङ्गे शुभे तीर्थे तर्पयेत्सततं पितॄन्
Transliteration
śrāddhaṃ tatrākṣayaṃ proktaṃ japahomatapāṃsi ca / jatuṅge śubhe tīrthe tarpayetsatataṃ pitṝn
Translation
ત્યાં કરેલું શ્રાદ્ધ અક્ષય ફળ આપનારું કહેવાયું છે; જપ, હોમ અને તપ પણ. જતુંગના શુભ તીર્થમાં સદા પિતૃઓને તર્પણ કરવું જોઈએ.
Word by Word
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; nominative/accusative singular (neuter)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अक्षयम्imperishable, inexhaustible
अक्षयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; adjective agreeing with श्राद्धम्
प्रोक्तम्declared, said
प्रोक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle
जपrecitation
जप:
Samasa-pada (समासपद)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; first member in compound
होमfire-offering
होम:
Samasa-pada (समासपद)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; middle member in compound
तपांसिausterities (and recitations & oblations)
तपांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; dvandva compound: जप-होम-तपांसि
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
जतुङ्गेat Jatuṅga (place)
जतुङ्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थलनाम), सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; adjective agreeing with तीर्थे
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; locative singular
तर्पयेत्should propitiate (offer to)
तर्पयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; should satisfy/offer libations
सततम्always, continually
सततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial use); accusative used adverbially
पितṝन्the ancestors
पितṝन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; accusative plural