Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 9
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
तत्र गर्तास्त्रयः कायार्स्त्रयो दण्डाश्च खादिराः / अरत्निमात्रास्ते कार्या रजतैः प्रविभूषिताः
Transliteration
tatra gartāstrayaḥ kāyārstrayo daṇḍāśca khādirāḥ / aratnimātrāste kāryā rajataiḥ pravibhūṣitāḥ
Translation
ત્યાં ત્રણ ગર્તો કરવાના અને ખદિર કાષ્ઠના ત્રણ દંડ પણ બનાવવા. તે દંડ અરત્ની જેટલા હોય અને રજતથી સુંદર રીતે અલંકૃત કરેલા હોય.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
गर्ताःpits/holes
गर्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
कार्याःto be made
कार्याः:
Vidhaya (विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय) → कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-विशेषण (to be made)
त्रयःthree
त्रयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
दण्डाःstaffs/rods
दण्डाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
खादिराःof khadira wood
खादिराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootखादिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; दण्डानां विशेषण (made of khadira/acacia)
अरत्निमात्राःof one aratni in measure
अरत्निमात्राः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअरत्नि (प्रातिपदिक) + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (aratni-mātrāḥ = aratneḥ mātrā)
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
कार्याःshould be made
कार्याः:
Vidhaya (विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृत्) → कार्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-विशेषण
रजतैःwith silver (ornaments)
रजतैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
प्रविभूषिताःwell-adorned
प्रविभूषिताः:
Vidhaya (विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + भूष् (धातु) + क्त (कृत्) → विभूषित; उपसर्ग प्र- (प्रविभूषित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)