Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 59
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
ऋषयो रोमकूपेभ्यस्तथा स्वेदमलोद्भवाः / अयने ऋतवो मासर्द्धमासाः पक्षसंधयः
Transliteration
ṛṣayo romakūpebhyastathā svedamalodbhavāḥ / ayane ṛtavo māsarddhamāsāḥ pakṣasaṃdhayaḥ
Translation
ઋષિઓ તેના રોમકૂપોથી, અને સ્વેદ-મલથી અન્ય ઉત્પન્ન થયા; તેમજ અયન, ઋતુ, માસ, અર્ધમાસ, પક્ષ અને સંધિઓ પ્રગટ થયા.
Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
रोम-कूपेभ्यःfrom the hair-pores
रोम-कूपेभ्यः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootरोम (प्रातिपदिक) + कूप (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी (Ablative), बहुवचन (plural)
तथाand also
तथा:
Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
स्वेद-मल-उद्भवाःarisen from sweat and impurity
स्वेद-मल-उद्भवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वेद (प्रातिपदिक) + मल (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (स्वेदमलात् उद्भवाः); पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
अयनेthe two solstices (ayanas)
अयने:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.)/सप्तमी (Loc.) एकवचन; अत्र प्रथमा बहुवचनार्थे द्वे अयने (उत्तरायण-दक्षिणायण) इति द्विवचन-भावः (contextual dual sense)
ऋतवःseasons
ऋतवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
मास-अर्द्ध-मासाःmonths and half-months
मास-अर्द्ध-मासाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
Formसमाहार/इतरेतर-द्वन्द्व (months and half-months); पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)
पक्ष-संधयःjunctions of the fortnights
पक्ष-संधयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक) + संधि (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (plural)