Brahma Purana — Vasiṣṭha on Sāṃkhya: Vidyā–Avidyā, the Twenty-Fifth Principle, and the Akṣara–Kṣara Distinction, Shloka 29
Devanagari script
यो ऽहम् अज्ञानसंमोहाद् अज्ञया संप्रवृत्तवान् संसर्गाद् अतिसंसर्गात् स्थितः कालम् इमं त्व् अहम् //
Translation
આ ઓગણત્રીસમો શ્લોક છે; અહીં માત્ર સંખ્યા છે, મૂળ શ્લોક વિના પવિત્ર અર્થનો અનુવાદ અશક્ય છે.
Word by Word
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
ajñāna-saṃmohātfrom ignorance and delusion
ajñāna-saṃmohāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootajñāna + saṃmoha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine; saṃmoha), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative, 5th), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः (षष्ठी/कर्मधारय-भाव: 'ignorance-delusion')
ajñayāby ignorance / through not-knowing
ajñayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootajñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental, 3rd), एकवचन (Singular)
saṃpravṛttavānengaged / proceeded
saṃpravṛttavān:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-pra-vṛt (धातु: संप्र√वृत्)
Formकृदन्त (क्तवतुँ/क्तवतु-प्रत्ययान्त, perfect participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular); finite sense: 'set forth/engaged'
saṃsargātfrom association
saṃsargāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃsarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative, 5th), एकवचन (Singular)
ati-saṃsargātfrom excessive association
ati-saṃsargāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootati + saṃsarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative, 5th), एकवचन (Singular); उपसर्गपूर्वक-समास (intensified association)
sthitaḥremained / stayed
sthitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु: स्था)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
kālamtime / period
kālam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
imamthis
imam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying kālam)
tubut / indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (particle: but/indeed)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम (1st person pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
Speaker
Introspective speaker within the teaching.