Brahma Purana — Sāṃkhya-Informed Discourse on the Unmanifest (Avyakta), the 25 Tattvas, and Liberation, Shloka 41
Devanagari script
पृष्टस् त्वया चास्मि यथा नरेन्द्र तथा मयेदं त्वयि नोक्तम् अन्यत् यथावाप्तं ब्रह्मणो मे नरेन्द्र महाज्ञानं मोक्षविदां परायणम्
Translation
અધ્યાય 245 નો શ્લોક 41—કૃપા કરીને મૂળ સંસ્કૃત શ્લોક આપો; ત્યાર પછી જ શુદ્ધ અને સુસંગત અનુવાદ શક્ય છે।
Word by Word
pṛṣṭaḥ(I am) asked
pṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpṛṣṭa (कृदन्त; √prach)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘asked’
tvayāby you
tvayā:
Karta (कर्ता/agent)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
asmiI am
asmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस्-धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
yathāas
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; यथार्थक (as/according as)
narendraO king
narendra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
tathāso/thus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; तद्वत्-अर्थे (so/thus)
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता/agent)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here object of ‘said’ (contextual)
tvayito/with regard to you
tvayi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
uktamsaid
uktam:
Kriyā (क्रिया/implicit)
TypeAdjective
Rootukta (कृदन्त; √vac)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; with implied ‘asti’
anyatanything else
anyat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘anything else’
yathā-avāptamas received/according to what was obtained
yathā-avāptam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + avāpta (कृदन्त; ava-√āp)
Formअव्ययीभाव-समास (‘as obtained/according to attainment’); अव्ययवत् प्रयोग
brahmaṇaḥof Brahman/of Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
narendraO king
narendra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
mahā-jñānamgreat knowledge
mahā-jñānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + jñāna (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘great knowledge’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mokṣa-vidāmof the knowers of liberation
mokṣa-vidām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmokṣa (प्रातिपदिक) + vid (विद्-धातु; ‘knower’ as प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘knowers of liberation’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (Genitive plural)
parāyaṇamthe supreme resort/ultimate refuge
parāyaṇam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparāyaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate noun)
Speaker
Teacher to king; immediately before Vyāsa’s framing statement