Brahma Purana — Sāṃkhya-Informed Discourse on the Unmanifest (Avyakta), the 25 Tattvas, and Liberation, Shloka 37
Devanagari script
पृथ्वीम् इमां वा यदि रत्नपूर्णां दद्याद् अदेयं त्व् इदम् अव्रताय जितेन्द्रियाय प्रयताय देयं देयं परं तत्त्वविदे नरेन्द्र
Translation
અધ્યાય 245 નો શ્લોક 37—મૂળ સંસ્કૃત પાઠ આપવામાં આવ્યો નથી; તેથી ચોક્કસ અને વિશ્વસનીય અનુવાદ શક્ય નથી।
Word by Word
pṛthvīmthe earth
pṛthvīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
imāmthis
imām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (demonstrative)
vāor
vā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक-निपात (particle of alternative ‘or’)
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-अव्यय (conditional ‘if’)
ratna-pūrṇāmfilled with jewels
ratna-pūrṇām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootratna (प्रातिपदिक) + pūrṇa (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: ‘filled with jewels’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
dadyātshould give
dadyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धा-धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
adeyamnot to be given
adeyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roota-deya (प्रातिपदिक; deya from √dā with negation a-)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
idamthis (gift/teaching)
idam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
avratāyato one without vows/discipline
avratāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roota-vrata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; ‘व्रत’ रहित (one without vows)
jitendriyāyato the self-controlled
jitendriyāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootjita (कृदन्त; √ji) + indriya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘whose senses are conquered’); पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण
prayatāyato the diligent
prayatāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootprayata (कृदन्त/प्रातिपदिक; √yat with pra-)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; विशेषण (careful/striving)
deyamis to be given
deyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdeya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dā)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be given)
deyammust be given
deyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdeya (कृदन्त/प्रातिपदिक; √dā)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
paramsupreme
param:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (supreme)
tattva-videto the knower of reality
tattva-vide:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottattva (प्रातिपदिक) + vid (विद्-धातु; ‘knower’ as कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘knower of truth’); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
narendraO king
narendra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘lord of men’); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
Speaker
Preceptor addressing a king (narendra) about guarding the doctrine