Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 42
The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka
योऽन्तर्विस्तार एतेन ह्यलोकपरिमाणं च व्याख्यातं यद्बहिर्लोकालोकाचलात् । तत: परस्ताद्योगेश्वरगतिं विशुद्धामुदाहरन्ति ॥ ४२ ॥
yo ’ntar-vistāra etena hy aloka-parimāṇaṁ ca vyākhyātaṁ yad bahir lokālokācalāt; tataḥ parastād yogeśvara-gatiṁ viśuddhām udāharanti.
હે રાજન, લોકાલોક પર્વતની બહાર ‘અલોક-વર્ષ’ નામનો પ્રદેશ છે; તેનો વિસ્તાર પર્વતની અંદરના ક્ષેત્ર જેટલો—અર્થાત્ ૧૨ કરોડ ૫૦ લાખ યોજન—છે. અલોક-વર્ષની પારે યોગેશ્વરોની વિશુદ્ધ ગતિ છે; તે પ્રકૃતિના ગુણોના અધિકારથી પર હોવાથી સંપૂર્ણ પવિત્ર છે.
FAQs
This verse says that after describing the inner expanse of the worlds up to Lokāloka, the Bhāgavatam points beyond it to a completely pure destination attained by great masters of yoga.
He concludes the cosmological measurement by indicating that beyond material boundaries lies a transcendental goal—highlighting that the ultimate purpose of such knowledge is spiritual realization and liberation.
Use knowledge of the universe as a reminder of life’s higher aim: cultivate purity through disciplined practice (yoga, devotion, and self-control) and orient the mind toward liberation rather than mere material fascination.