Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa

ते वै तदाश्रमं जग्मुर्हिमाद्रे: पार्श्व उत्तरे । पुष्पभद्रा नदी यत्र चित्राख्या च शिला विभो ॥ १७ ॥

te vai tad-āśramaṁ jagmur himādreḥ pārśva uttare puṣpabhadrā nadī yatra citrākhyā ca śilā vibho

હે મહાશક્તિશાળી શૌનક! તેઓ હિમાલયના ઉત્તર પાર्श્વે આવેલા તે આશ્રમમાં ગયા, જ્યાં પુષ્પભદ્રા નદી વહે છે અને ‘ચિત્રા’ નામની પ્રસિદ્ધ શિલા છે।

तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
वैindeed
वै:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण/प्रसिद्ध्यर्थ (indeed)
तत्-आश्रमम्that hermitage
तत्-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (तस्य आश्रमम्), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
हिमाद्रेःof the Himālaya mountain
हिमाद्रेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहिम-अद्रि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (हिमः अद्रिः), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
पार्श्वेon the side
पार्श्वे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
उत्तरेnorthern
उत्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन (पार्श्वे इति पदस्य विशेषणम्)
पुष्पभद्राPuṣpabhadrā (river)
पुष्पभद्रा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्पभद्रा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-नाम (proper name), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
नदीriver
नदी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; पुष्पभद्रा इत्यस्य अप्पोजिशन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
चित्राख्याnamed Citrā
चित्राख्या:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र-आख्या (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयभाव (चित्रा आख्या यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन (शिला इत्यस्य विशेषणम्)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
शिलाrock
शिला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
H
Himālaya
P
Puṣpabhadrā
C
Citrā-śilā

FAQs

It is described as being on the northern side of the Himālaya Mountains, near the Puṣpabhadrā River and the famed rock called Citrā.

Śukadeva Gosvāmī is narrating to King Parīkṣit, continuing the description of the journey to the hermitage in the Markandeya narrative.

It highlights the Bhagavatam’s emphasis on sacred geography—encouraging devotees to remember holy places, seek saintly association, and approach spiritual life with reverence for tīrthas and āśramas.