Mantra 6
Sukta 6
Sanskrit (Devanagari)
यत् तर्पणमाहरन्ति य एवाग्नीषोमीयः पशुर्बध्यते स एव सः
IAST Transliteration
yát tarpaṇám āháranti yá evāgnīṣomīyáḥ paśúr badhyáte sá eva sáḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
When they bring the refreshment-offering, that is, in very truth, the Agnīṣomīya victim that is bound.
Translation
જ્યારે તેઓ તર્પણ-અર્પણ (તૃપ્તિદાયક અર્પણ) લાવે છે—એ જ ખરેખર અગ્નીષોમीय પશુ છે, જે બાંધવામાં આવે છે; એ જ તે છે.
Word by Word
यत्that which / whatever
यत्:
सम्बन्ध/निर्देशक (correlative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तर्पणम्the satiating offering; libation/oblation of satisfaction
तर्पणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतर्पण (प्रातिपदिक; √तृप् ‘तृप्तौ’ से भाव/करण-नाम)
आहरन्तिthey bring / they fetch
आहरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-√हृ (धातु; ‘आहरति’ = bring, fetch)
यःwho / which (male)
यः:
कर्ता (अन्तर्गत-उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवindeed; just
एव:
सम्बन्ध/विशेषण-निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
अग्नीषोमीयःbelonging to Agni and Soma; Agni–Soma-related
अग्नीषोमीयः:
विशेषण (पशोः)
TypeAdjective
Rootअग्नीषोमीय (प्रातिपदिक; अग्नि+सोम सम्बन्धी)
पशुःthe sacrificial animal
पशुः:
कर्ता (बध्यते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
बध्यतेis bound / is tied
बध्यते:
क्रिया
TypeVerb
Root√बन्ध् (धातु; ‘बंधन’)
सःthat (he/it)
सः:
सम्बन्ध/निर्देशक (correlative)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवindeed; just
एव:
सम्बन्ध/विशेषण-निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
सःthat (very one)
सः:
सम्बन्ध/निर्देशक
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Agni-Soma complex (via Agnīṣomīya bandhu); also the satisfied recipient of tarpaṇa
Chandas: Prose / yajus-like
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: adbhuta