Mantra 26
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिरमर्त्यः । शुचिः पावक ईड्यः
IAST Transliteration
agnír rakṣā́ṁsi sedhati śukrá-śócir amártyaḥ | śúciḥ pāvaká ī́ḍyaḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
Agni repelleth the Rākṣasas—bright-flamed, immortal; pure, purifying, worthy to be invoked with praise.
Translation
અગ્નિ રાક્ષસોને અટકાવે છે—શુક્ર જ્વાલાવાળો, અમર્ત્ય. શુચિ, પાવક, સ્તુતિથી આહ્વાન કરવા યોગ્ય.
Word by Word
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
रक्षांसिdemonic beings; harmful spirits
रक्षांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस्- (प्रातिपदिक)
सेधतिrepels; keeps away
सेधति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु; ‘to ward off/repel, restrain’)
शुक्रशोचिःbright-flamed; of shining radiance
शुक्रशोचिः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुक्र- + शोचिस्- (प्रातिपदिक; समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय ‘having bright flame’)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमर्त्य- (प्रातिपदिक)
शुचिःpure; clean
शुचिः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि- (प्रातिपदिक)
पावकःpurifier (Agni)
पावकः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootपावक- (प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ से निष्पन्न)
ईड्यःworthy of praise; to be invoked
ईड्यः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईड्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘to praise’ से -य प्रत्यय; ‘praiseworthy’)
Attribution
Rishi: Atharvanic
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (compact praise-verse)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From assertion of repulsion → settling into purity and praise.","listener_experience":"Reassurance, cleanliness, calm confidence.","intensity":4}