Mantra 2

Sukta 60

Sanskrit (Devanagari)

एवा रातिस्तुवीमघ विश्वेभिर्धायि धातृभिः । अघा चिदिन्द्र मे सचा

IAST Transliteration

evá rātís tuvīmagha víśvebhir dhāyi dhātṛ́bhiḥ | ághā cid indra mé sácā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Even so, O mighty-bounteous, thy gift is set in place by all the ordainers; and even mischief, O Indra, (is) with me—(yet be thou) at my side.

Translation

એવાં જ, હે તુવીમઘ (મહાદાની), તારો દાન સર્વ ધાતૃઓ—વ્યવસ્થાપકો દ્વારા સ્થાપિત છે. અને હે ઇન્દ્ર, અઘ (અપશકુન/દુષ્ટતા) પણ મારી સાથે છે—તોય તું મારી બાજુમાં રહેજે.

Word by Word

• एवा: indeed, just so
• एवा: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात) + आ (उपसर्ग/निपात) → एवा (वैदिक रूप)

• रातिः: gift, bounty
• रातिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: राति- (स्त्री. प्रातिपदिक; √रा/√दा ‘देने’ से ‘दान/उपहार’ अर्थ)

• तु: but, and (emphatic)
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (निपात)

• वीमघ: O bountiful one
• वीमघ: सम्बोधन (कर्तृ-सम्बन्धी)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वीमघ- (सम्बोधन-प्रातिपदिक; वि- + मघ ‘दान/समृद्धि’ → ‘बहुदान/उदार’)

• विश्वेभिः: with all
• विश्वेभिः: Karaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व- (सर्व/समस्त)

• धायि: was placed/established
• धायि: —
• Type: Verb
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) ; धा + यि (लुङ्/आर्ष-प्रयोग: कर्मणि/भावे ‘स्थापित/निहित हुआ’)

• धातृभिः: by the sustainers/ordainers
• धातृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धातृ- (कर्तृ-नाम; √धा ‘धारण/स्थापन’ → ‘धाता/विधाता’)

• अघा: misfortune, harm
• अघा: Kartā
• Type: Noun
• Root: अघा- (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘अनिष्ट/पाप/दुःख’)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (निपात)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (देवनाम)

• मे: for me / my
• मे: Sampradāna (हित/लाभार्थ) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सचा: together with, in companionship
• सचा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सच् (अव्यय; ‘सह/साकम्’)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic source attribution (as per AVŚ 20 compilation).

Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh-like.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From acknowledging misfortune to re-centering in ordained stability and protective companionship.","listener_experience":"A sense of being backed by a strong ally; calm courage replacing apprehension.","intensity":6}