Sukta 3

Mantra 1

पितृमेधः। ६४ भुरिक् पथ्यापङ्क्तिः, ६७ पथ्याबृहती, ६९, ७१ उपरिष्टाद् बृहती। इ॒यं नारी॑ पतिलो॒कं वृ॑णा॒ना नि प॑द्यत॒ उप॑ त्वा मर्त्य॒ प्रेत॑म्। धर्मं॑ पुरा॒णम॑नुपा॒लय॑न्ती॒ तस्यै॑ प्र॒जां द्रवि॑णं चे॒ह धे॑हि

આ સ્ત્રી પતિના લોકને પસંદ કરતી, હે મર્ત્ય, પ્રેત થયેલા તારા પાસે નીચે ઉતરીને બેસે. પ્રાચીન ધર્મનું પાલન કરતી, તું તેને અહીં જ પ્રજા અને દ્રવિણ (ધન) અર્પણ કર.

Mantra 2

उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ । ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ

હે નારી, ઊઠ; જીવલોક તરફ આવ. જેના પ્રાણ ગયા છે એવા આ પુરુષથી દૂર થઈ, જેના પાસે તું શયન કરે છે, ત્યાંથી અહીં આવ. હાથગ્રાહ કરનાર પતિ સાથે સંબંધિત તારો પત્નીત્વ અહીં પૂર્ણ થયું છે; તેણે તને સ્થાપિત કરી હતી.

Mantra 3

अप॑श्यं युव॒तिं नी॒यमा॑नां जी॒वां मृ॒तेभ्यः॑ परिणी॒यमा॑नाम्। अ॒न्धेन॒ यत् तम॑सा॒ प्रावृ॒तासी॑त् प्रा॒क्तो अपा॑चीमनयं॒ तदे॑नाम्

મેં એક યુવતીને જોઈ—જીવતી—મૃતકોમાંથી દૂર લઈ જવાતી, બહાર તરફ પરિણીયમાન (સાથે લઈ જવાતી). જ્યારે તે અંધકારરૂપ તમસાથી ઢંકાઈ ગઈ હતી, ત્યારે મેં તેને પાછળની દિશા/માર્ગમાંથી આગળ તરફ દોરી કાઢી.

Mantra 4

प्र॒जा॒न॒त्यऽघ्न्ये जीवलो॒कं दे॒वानां॒ पन्था॑मनुसं॒चर॑न्ती । अ॒यं ते॒ गोप॑ति॒स्तं जु॑षस्व स्व॒र्गं लो॒कमधि॑ रोहयैनम्

હે અઘ્ન્યે—જે ગાયને મારવી ન જોઈએ—જીવલોકને જાણતી તું દેવોના માર્ગને ક્રમશઃ અનુસરે છે. આ તારો ગોપતિ છે; તેને પ્રસન્નતાથી સ્વીકાર. તેને ઉપરના સ્વર્ગલોકમાં આરોહણ કરાવ.

Mantra 5

उप॒ द्यामुप॑ वेत॒समव॑त्तरो न॒दीना॑म्। अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि

આકાશ સુધી, વેતસ (બાંસ/વિલો) સુધી—અને નદીઓ તરફ નીચે ઉતર. હે અગ્નિ, તું જળોની પિત્ત—તેમનો પ્રબળ સાર—છે.

Mantra 6

यं त्वम॑ग्ने स॒मद॑ह॒स्तमु॒ निर्वा॑पया॒ पुनः॑ । क्याम्बू॒रत्र॑ रोहतु शाण्डदू॒र्वा व्य॒ऽल्कशा

હે અગ્નિ, જેને તું સંપૂર્ણ રીતે દગ્ધ કર્યો છે, તેને ફરી શીતળ કર અને ફરીથી પ્રગટ/સ્થાપિત કર. અહીં ક્યામ્બૂ ઉગે; શાણ્ડ-દૂર્વા અહીં ફૂટે, વિશાળ રીતે ફેલાતી.

Mantra 7

इ॒दं त॒ एकं॑ प॒र ऊ॑ त॒ एकं॑ तृ॒तीये॑न॒ ज्योति॑षा॒ सं वि॑शस्व । सं॒वेश॑ने त॒न्वा॒३ चारु॑रेधि प्रि॒यो दे॒वानां॑ पर॒मे स॒धस्थे॑

આ તારો એક ભાગ છે, અને પરનો પણ તારો એક ભાગ છે; ત્રીજા પ્રકાશથી તું સંપૂર્ણ રીતે પ્રવેશ કર. પ્રવેશમાં, પોતાની દેહ-સ્વરૂપે સુંદર રહેજે; દેવોની પરમ સભાસ્થાને તું પ્રિય બનજે.

Mantra 8

उत् ति॑ष्ठ॒ प्रेहि॒ प्र द्र॒वौकः॑ कृणुष्व सलि॒ले स॒धस्थे॑ । तत्र॒ त्वं पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः सं सोमे॑न॒ मद॑स्व॒ सं स्व॒धाभिः॑

ઉઠ; આગળ વધ; વહેતા જળોમાં તારો નિવાસ—એક સ્થિર આસન—બનાવ. ત્યાં તું પિતૃઓ સાથે સંવાદમાં રહી, સોમ સાથે મળીને આનંદ કર; સ્વધા-શક્તિઓ અને સ્વધા-અર્પણો સાથે મળીને આનંદ કર.

Mantra 9

प्र च्य॑वस्व त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ मा ते॒ गात्रा॒ वि हा॑यि॒ मो शरी॑रम्। मनो॒ निवि॑ष्टमनु॒संवि॑शस्व॒ यत्र॒ भूमे॑र्जु॒षसे॒ तत्र॑ गच्छ

આગળ પ્રસ્થાન કર; તારી સમગ્ર તનુને એકત્ર કર. તારા અંગો વિખૂટા ન રહે, શરીર પણ કદી ન છૂટે. સ્થિર કરેલું મન ક્રમશઃ સંપૂર્ણ રીતે પ્રવેશ કરે; હે ભૂમિ, જ્યાં તું તારો આનંદ પામે છે, ત્યાં જા.

Mantra 10

वर्च॑सा॒ मां पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॒ अञ्ज॑न्तु दे॒वा मधु॑ना घृ॒तेन॑ । चक्षु॑षे मा प्रत॒रं ता॒रय॑न्तो ज॒रसे॑ मा ज॒रद॑ष्टिं वर्धन्तु

સોમ્ય પિતૃઓ તેજથી મને અભિષેક કરે; દેવો મધુ અને ઘૃતથી મને અભિષેક કરે. મને સુરક્ષિત રીતે પાર ઉતારી, દૃષ્ટિને વધુ સ્પષ્ટ બનાવતા, તેઓ મારા માટે વૃદ્ધાવસ્થા—હા, વૃદ્ધાવસ્થાની દૃઢ શક્તિ—વધારે.

Mantra 11

वर्च॑सा॒ मां सम॑नक्त्व॒ग्निर्मे॒धां मे॒ विष्णु॒र्न्यऽनक्त्वा॒सन्। र॒यिं मे॒ विश्वे॒ नि य॑च्छन्तु दे॒वाः स्यो॒ना मापः॒ पव॑नैः पुनन्तु

અગ્નિ તેજથી મને સર્વથા અભિષેક કરે; વિષ્ણુ મારા મુખમાં રહેલી પવિત્ર મેધા (બુદ્ધિ)ને અંદરથી અભિષેક કરે. સર્વ દેવો મારા માટે ધન સ્થાપિત કરે; અને સ્નેહભરી આપઃ (જળ) પોતાના પવિત્ર કરનાર પ્રવાહોથી મને શુદ્ધ કરે.

Mantra 12

मि॒त्रावरु॑णा॒ परि॒ माम॑धातामादि॒त्या मा॒ स्वर॑वो वर्धयन्तु । वर्चो॑ म इन्द्रो॑ न्यनक्तु॒ हस्त॑योर्ज॒रद॑ष्टिं मा सवि॒ता कृ॑णोतु

મિત્ર-વરુણ રક્ષણ સાથે મને ચારે તરફથી ઘેરી રાખે; આદિત્યો મારા અંદર વાણીનો સ્વર-સૌષ્ઠવ વધારે. ઇન્દ્ર મારા હાથોમાં મારું તેજ સ્થાપે; અને સવિતા મારા માટે વૃદ્ધાવસ્થાની દૃઢ શક્તિ રચી આપે.

Mantra 13

यो म॒मार॑ प्रथ॒मो मर्त्या॑नां॒ यः प्रे॒याय॑ प्रथ॒मो लो॒कमे॒तम्। वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ सपर्यत

મર્ત્યોમાં જે સૌપ્રથમ મર્યો, જે સૌપ્રથમ આ લોકમાં પ્રસ્થાન કર્યો—વૈવસ્વત, મનુષ્યોના સંગમસ્થાન—તે રાજા યમને હવિષા (આહુતિથી) પૂજો, સપર્યા કરો.

Mantra 14

परा॑ यात पितर॒ आ च॑ याता॒यं वो॑ य॒ज्ञो मधु॑ना॒ सम॑क्तः । द॒त्तो अ॒स्मभ्यं॒ द्रवि॑णे॒ह भ॒द्रं र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात

પિતૃઓ, દૂર જાઓ; અને ફરી પાછા આવો: તમારો આ યજ્ઞ મધુરતાથી સર્વથા અભિષિક્ત છે. અહીં અમને શુભ દ્રવ્ય આપવામાં આવ્યું છે; અમારે માટે ધન અને સર્વવીર સમૃદ્ધિ સ્થાપો.

Mantra 15

कण्वः॑ क॒क्षीवा॑न् पुरुमी॒ढो अ॒गस्त्यः॑ श्या॒वाश्वः॒ सोभ॑र्यर्च॒नानाः॑ । वि॒श्वामि॑त्रो॒ऽयं ज॒मद॑ग्नि॒रत्रि॒रव॑न्तु नः क॒श्यपो॑ वा॒मदे॑वः

કણ્વ, કક્ષીવાન, પુરુમીઢ, અગસ્ત્ય, શ્યાવાશ્વ, સોભર્ય—આ સ્તુતિગાયક ઋષિઓ; અને અહીં વિશ્વામિત્ર, તથા જમદગ્નિ, તથા અત્રિ—તેઓ અમારે સહાયક બન્યા રહે; તેમજ કશ્યપ અને વામદેવ પણ.

Mantra 16

विश्वा॑मित्र॒ जम॑दग्ने॒ वसि॑ष्ठ॒ भर॑द्वाज॒ गोत॑म॒ वाम॑देव । श॒र्दिर्नो॒ अत्रि॑रग्रभी॒न्नमो॑भिः॒ सुसं॑शासः॒ पित॑रो मृ॒डता॑ नः

હે વિશ્વામિત્ર, જમદગ્નિ, વસિષ્ઠ, ભરદ્વાજ, ગોતમ, વામદેવ! અત્રિએ નમસ્કારો દ્વારા અમારે માટે રક્ષા પકડી છે. હે પિતૃઓ, સુવ્યવસ્થિત (સુસંશાસ), અમારે પર કૃપા કરો.

Mantra 17

क॒स्ये मृ॒जाना॒ अति॑ यन्ति रि॒प्रमायु॒र्दधा॑नाः प्रत॒रं नवी॑यः । आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॑ धने॒नाध॑ स्याम सुर॒भयो॑ गृ॒हेषु॑

આ કોના છે, જે શુદ્ધ કરતાં કરતાં કલંકને વટાવી જાય છે, આયુષ્ય ધારણ કરીને, વધુ નવી આગળવઢાણ તરફ? પ્રજા અને ધનથી પોષાતા—ત્યારે અમે અમારા ઘરોમાં સૌભાગ્યની સુગંધવાળા બનીએ.

Mantra 18

अ॒ञ्जते॒ व्यऽञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्यऽञ्जते । सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृह्णते

તેઓ અભિષેક કરે છે, સર્વત્ર અભિષેક કરે છે, સંપૂર્ણ રીતે અભિષેક કરે છે; મધુરતા સાથે સંકલ્પ/ક્રતુને ચાટે છે, અને મધથી તેના પર અભ્યઞ્જન કરે છે. સિંધુના ઉચ્છ્વાસ-ઉછાળમાં ઉડતો વૃષભ પકડી લે છે; હિરણ્યપાવાઃ—સુવર્ણ-શોધક/પાવક—તેને પશુ-સંપત્તિમાં ગ્રહણ કરે છે.

Mantra 19

यद् वो॑ मु॒द्रं पि॑तरः सो॒म्यं च॒ तेनो॑ सचध्वं॒ स्वय॑शसो॒ हि भू॒त। ते अ॑र्वाणः कवय॒ आ शृ॑णोत सुविद॒त्रा वि॒दथे॑ हू॒यमा॑नाः

હે પિતૃઓ, તમારું જે મુદ્રા-ચિહ્ન છે અને જે સોમ્ય (સોમથી આનંદિત કરનાર) નિશાની છે—તેની સાથે તમે સંયોગ કરો; કારણ કે તમે સ્વયં-અર્જિત યશવાળા થયા છો. હે ઝડપી અશ્વસમાન ગતિ ધરાવનારાઓ, હે કવિ-ઋષિઓ, અહીં સાંભળો; હે સુવિધાત્રા (સારા દાતા), વિદથ (યજ્ઞસભા)માં બોલાવવામાં આવીને આવો.

Mantra 20

ये अत्र॑यो॒ अङ्गि॑रसो॒ नव॑ग्वा इ॒ष्टाव॑न्तो राति॒षाचो॒ दधा॑नाः । दक्षि॑णावन्तः सु॒कृतो॒ य उ॒ स्थासद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम्

હે અત્રિઓ, હે અઙ્ગિરસો, હે નવગ્વાઓ—યજ્ઞમાં સમૃદ્ધ, દાન-પ્રાપ્તિ (રાતિષાચ) ધારણ કરનાર; દક્ષિણાવાળા, સુકૃત (સત્કર્મ કરનાર) તમે—જેમ તમે ખરેખર એવા જ છો, તેમ આ બર્હિષ (પવિત્ર કુશ-ઘાસ) પર બેસો અને આનંદ માણો.

Mantra 21

अधा॒ यथा॑ नः पि॒तरः॒ परा॑सः प्र॒त्नासो॑ अग्न ऋ॒तमा॑शशा॒नाः । शुचीद॑य॒न् दीध्य॑त उक्थ॒शासः॒ क्षामा॑ भि॒न्दन्तो॑ अरु॒णीरप॑ व्रन्

પછી, હે અગ્નિ, જેમ અમારા પ્રાચીન પિતૃઓ—પુરાતન જન—ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા) માટે તરસતા હતા, તેમ તેઓ શુદ્ધતા પામીને તેજસ્વી થયા; ઉકથશાસ (સ્તુતિ ઉચ્ચારનાર) બની. ધરતીને ચીરીને તેમણે અરુણી (લાલિમાભરી ઉષાઓ)ને દૂર હાંકી કાઢી.

Mantra 22

सु॒कर्मा॑नः सु॒रुचो॑ देव॒यन्तो॒ अयो॒ न दे॒वा जनि॑मा॒ धम॑न्तः । शु॒चन्तो॑ अ॒ग्निं वा॑वृ॒धन्त॒ इन्द्र॑मु॒र्वीं गव्यां॑ परि॒षदं॑ नो अक्रन्

સુકર્મી, સુપ્રકાશમાન, દેવભાવથી દેવોને ઇચ્છતા—લોખંડથી ઘડતા દેવો જેમ જન્મને ઘડે તેમ—શુદ્ધ બની તેમણે અગ્નિને વધાર્યો; ઇન્દ્રને પણ વધાર્યો; અને અમારા માટે વિશાળ, ગૌસમૃદ્ધ વાડો તથા પરિષદ-આસન રચ્યું.

Mantra 23

आ यू॒थेव॑ क्षु॒मति॑ प॒श्वो अ॑ख्यद् दे॒वानां॒ जनि॒मान्त्यु॒ग्रः । मर्ता॑सश्चिदु॒र्वशी॑रकृप्रन् वृ॒धे चि॑द॒र्य उप॑रस्या॒योः

બળવાન પશુઓના યુથ જેવું આગળ આવ્યું; દેવોના જન્મો દૃશ્ય થયા—એ કેટલું ઉગ્ર અને મહાબળવાન હતું! મર્ત્યો પણ ઉર્વશીઓને ઘડતા રહ્યા; વૃદ્ધિ માટે—ઉચ્ચ આયુવંશના આર્ય પણ.

Mantra 24

अक॑र्म ते॒ स्वप॑सो अभूम ऋ॒तम॑वस्रन्नु॒षसो॑ विभा॒तीः । विश्वं॒ तद् भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑

હે (દેવ), અમે તારા માટે શુભ-ફળદાયી કર્મ સિદ્ધ કર્યું છે; તેજસ્વી ઉષાઓએ ઋત (વિધિ-વ્યવસ્થા)ને પ્રસરી જવા દીધું છે. જે કંઈ કલ્યાણકારી છે તે એ જ છે જેને દેવો અનુકૂળ થાય છે. અમે સુવીર (સારા પુત્રો)થી સમૃદ્ધ બની, વિદથ (વિધિ-સભા)માં મહાન વાણી બોલીએ.

Mantra 25

इन्द्रो॑ मा म॒रुत्वा॒न् प्राच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

પૂર્વ દિશાથી ઇન્દ્ર મરુતો સાથે મને રક્ષે; અને મારી બાહુમાંથી સરકી ગયેલી પૃથ્વી આકાશની જેમ મારા ઉપર રહે. લોકકૃત (લોક-વ્યવસ્થાકાર) અને પથિકૃત (માર્ગ-વ્યવસ્થાકાર)—દેવોમાં હુતભાગ (હવનનો ભાગ) ધરાવનારા—તેમને અમે યજીએ છીએ; તેઓ અહીં સ્થિર રહે.

Mantra 26

धा॒ता मा॒ निरृ॑त्या॒ दक्षि॑णाया दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

દક્ષિણ દિશામાંથી નિરૃતિ તરફથી ધાતા મને રક્ષે; અને મારી બાહુમાંથી સરકી ગયેલી પૃથ્વી આકાશની જેમ મારા ઉપર રહે. લોકકૃત (લોક-વ્યવસ્થાકાર) અને પથિકૃત (માર્ગ-વ્યવસ્થાકાર)—દેવોમાં હુતભાગ (હવનનો ભાગ) ધરાવનારા—તેમને અમે યજીએ છીએ; તેઓ અહીં સ્થિર રહે.

Mantra 27

अदि॑तिर्मादि॒त्यैः प्र॒तीच्या॑ दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

અદિતિ આદિત્યો સાથે પશ્ચિમ દિશાથી મારી રક્ષા કરે; અને મારી ભુજાથી સરકી ગયેલી પૃથ્વી આકાશની જેમ મારી ઉપર રહે. લોકને ગોઠવનારા, માર્ગને ગોઠવનારા—દેવોમાં હુત (આહુતિ)નો ભાગ ધરાવનારા—એમને અમે યજીએ છીએ; તેઓ અહીં સ્થિર રહે.

Mantra 28

सोमो॑ मा॒ विश्वै॑र्दे॒वैरुदी॑च्या दि॒शः पा॑तु बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

સોમ સર્વ દેવો સાથે ઉત્તર દિશાથી મારી રક્ષા કરે; અને મારી ભુજાથી સરકી ગયેલી પૃથ્વી આકાશની જેમ મારી ઉપર રહે. લોકને ગોઠવનારા, માર્ગને ગોઠવનારા—દેવોમાં હુત (આહુતિ)નો ભાગ ધરાવનારા—એમને અમે યજીએ છીએ; તેઓ અહીં સ્થિર રહે.

Mantra 29

ध॒र्ता ह॑ त्वा ध॒रुणो॑ धारयाता ऊ॒र्ध्वं भा॒नुं स॑वि॒ता द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

ધર્તા—હા, દૃઢ આધાર—તુંને અચળ રીતે ધારણ કરે; સવિતા એ કિરણને ઊંચે સ્થાપ્યું છે, જાણે ઉપર આકાશ હોય તેમ. અમે લોકકૃત (લોકના વ્યવસ્થાકાર) અને પથિકૃત (માર્ગના વ્યવસ્થાકાર) દેવોને યજીએ છીએ—જેઓ દેવોના હુતભાગા (હવનના ભાગના અધિકારી) છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 30

प्राच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

પૂર્વ દિશામાં, આગળ, સર્વત્રથી આવૃત કરીને, સ્વધામાં હું તને સ્થાપું છું—બાહુચ્યુત (બાહુમાંથી છૂટેલો) કરીને—પૃથ્વી પર, જેમ ઉપર આકાશ સ્થાપિત છે તેમ. અમે લોકકૃત અને પથિકૃત દેવોને યજીએ છીએ—જેઓ દેવોના હુતભાગા છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 31

दक्षि॑णायां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

દક્ષિણ દિશામાં, આગળ, સર્વત્રથી આવૃત કરીને, સ્વધામાં હું તને સ્થાપું છું—બાહુચ્યુત કરીને—પૃથ્વી પર, જેમ ઉપર આકાશ સ્થાપિત છે તેમ. અમે લોકકૃત અને પથિકૃત દેવોને યજીએ છીએ—જેઓ દેવોના હુતભાગા છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 32

प्र॒तीच्यां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

પશ્ચિમ દિશામાં—આગળ—ચારે તરફથી આવૃત—સ્વધામાં હું તને સ્થાપું છું; બાહુમાંથી છૂટેલો તું પૃથ્વી પર મૂકાયો છે, જેમ દ્યૌ (આકાશ) ઉપર સ્થિત છે. લોક-કર્તા અને પથ-કર્તા એવા દેવોને અમે યજીએ છીએ—જેઓ હુત (અર્પિત હવિ)માં પોતાનો ભાગ ધરાવે છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 33

उदी॑च्यां त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

ઉત્તર દિશામાં—આગળ—ચારે તરફથી આવૃત—સ્વધામાં હું તને સ્થાપું છું; બાહુમાંથી છૂટેલો તું પૃથ્વી પર મૂકાયો છે, જેમ દ્યૌ (આકાશ) ઉપર સ્થિત છે. લોક-કર્તા અને પથ-કર્તા એવા દેવોને અમે યજીએ છીએ—જેઓ હુત (અર્પિત હવિ)માં પોતાનો ભાગ ધરાવે છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 34

ध्रु॒वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

ધ્રુવ દિશામાં—પૂર્વે જેમ કરવામાં આવ્યું તેમ—સ્વધામાં સંવૃત (આવૃત) કરીને, હું તને સ્થાપિત કરું છું: નશ્વર બાહુઓમાંથી છૂટેલો તું પૃથ્વી પર મૂકાયો છે, જાણે દ્યૌ (આકાશ) ઉપર ઊંચે સ્થિત હોય તેમ. લોકકૃત્ અને પથિકૃત્ એવા દેવોને અમે યજીએ છીએ—જેઓ દેવોના હુત (આહુતિ)માં ભાગ ધરાવે છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 35

ऊ॒र्ध्वायां॑ त्वा दि॒शि पु॒रा सं॒वृतः॑ स्व॒धाया॒मा द॑धामि बाहु॒च्युता॑ पृथि॒वी द्यामि॑वो॒परि॑ । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ

ઊર્ધ્વ દિશામાં—પૂર્વે જેમ કરવામાં આવ્યું તેમ—સ્વધામાં સંવૃત (આવૃત) કરીને, હું તને સ્થાપિત કરું છું: નશ્વર બાહુઓમાંથી છૂટેલો તું પૃથ્વી પર મૂકાયો છે, જાણે દ્યૌ (આકાશ) ઉપર ઊંચે સ્થિત હોય તેમ. લોકકૃત્ અને પથિકૃત્ એવા દેવોને અમે યજીએ છીએ—જેઓ દેવોના હુત (આહુતિ)માં ભાગ ધરાવે છે; તમે અહીં ઉપસ્થિત રહો.

Mantra 36

ध॒र्तासि॑ ध॒रुणो॑ऽसि॒ वंस॑गोऽसि

તું ધારક છે; તું દૃઢ આધાર છે; તું વિશ્રામસ્થાન છે.

Mantra 37

उ॒द॒पूर॑सि मधु॒पूर॑सि वात॒पूर॑सि

તું જળથી પરિપૂર્ણ છે; તું મધુરતાથી પરિપૂર્ણ છે; તું પ્રાણવાયુથી પરિપૂર્ણ છે.

Mantra 38

इ॒तश्च॑ मा॒मुत॑श्चावतां य॒मे इ॑व॒ यत॑माने॒ यदै॒तम्। प्र वां॑ भर॒न् मानु॑षा देव॒यन्तो॒ आ सी॑दतां॒ स्वमु॑ लो॒कं विदा॑ने

આ બાજુથી અને તે બાજુથી—યમના લોકમાં હોય તેમ—જેઓ જોડિયા પ્રયત્નશીલ છે, તેઓ મને રક્ષે, જ્યારે દેવપ્રિય, દેવને શોધતા મનુષ્યો આ એકને આગળ લઈ જાય. તેઓ પોતાનો લોક, પોતાનું યોગ્ય રાજ્ય જાણીને ત્યાં બેસી રહે.

Mantra 39

स्वास॑स्थे भवत॒मिन्द॑वे नो यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भिः । वि श्लोक॑ एति प॒थ्येऽव सू॒रिः शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स ए॒तत्

હે ઇન્દુ (સોમ), અમારા માટે સુસ્થ અને કલ્યાણકારી રહો. તમારા યોગ (યુજન) માટે અમે નમસ્કારપૂર્વક પ્રાચીન બ્રહ્મ-મંત્ર અર્પણ કરીએ છીએ. પથ્ય (હિતકારી) માર્ગે આ ઘોષણા પ્રસરે છે; સર્વ અમૃત (અમર) દેવો આ વચન સાંભળો.

Mantra 40

त्रीणि॑ प॒दानि॑ रु॒पो अन्व॑रोह॒च्चतु॑ष्पदी॒मन्वैतद् व्र॒तेन॑ । अ॒क्षरे॑ण॒ प्रति॑ मिमीते अ॒र्कमृ॒तस्य॒ नाभा॑व॒भि सं पु॑नाति

રૂપે ત્રણ પગલાં ચઢ્યા, પાછળથી અનુસરી; ચતુષ્પદી માપ પણ વ્રત (પવિત્ર નિયમ) વડે આને અનુસર્યું. અક્ષર (અવિનાશી અક્ષર) વડે તે અર્ક/સ્તુતિને પ્રતિમાપે માપે છે; ઋત (ઋત-વ્યવસ્થા) ના નાભિ પર સર્વથા શુદ્ધિ કરે છે.

Mantra 41

दे॒वेभ्यः॒ कम॑वृणीत मृ॒त्युं प्र॒जायै॒ किम॒मृतं॒ नावृ॑णीत । बृह॒स्पति॑र्य॒ज्ञम॑तनुत॒ ऋषिः॑ प्रि॒यां य॒मस्त॒न्व॑१मा रि॑रेच

દેવો માટે—કોણે પ્રજાના હિતે મૃત્યુ પસંદ કરી? તેણે અમૃતત્વ કેમ ન પસંદ કર્યું? ઋષિ બૃહસ્પતિએ યજ્ઞને વિસ્તરાવ્યો; યમે પોતાની પ્રિય તનુ (દેહ) ત્યજી દીધી.

Mantra 42

त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा॑ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा। प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑

હે અગ્નિ, હે જાતવેદસ, તું સ્તુત થયેલો, હવિઓને સુગંધિત બનાવી, તેમને નીચે લઈ જઈ પિતૃઓને સ્વધા સાથે અર્પણ કર્યા; તેમણે ભોજન કર્યું. હે દેવ, તું પણ સુયોજિત હવિઓનું ભક્ષણ કર.

Mantra 43

आसी॑नासो अरु॒णीना॑मु॒पस्थे॑ र॒यिं ध॑त्त दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य । पु॒त्रेभ्यः॑ पितर॒स्तस्य॒ वस्वः॒ प्र य॑च्छत॒ त इ॒होर्जं॑ दधात

અરુણી (લાલીમાવાળાં) દેવીઓના અંકમાં બેઠેલા તમે, યજ્ઞ કરનાર મર્ત્યને ધન આપો. હે પિતૃઓ, હે વસુ-સમૃદ્ધ, તે ધન તેના પુત્રોને આગળ આપો; તેઓ અહીં પોષણ અને બળ સ્થાપે.

Mantra 44

अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑सदः सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्तो ह॒वींषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्हिषि॑ र॒यिं च॑ नः॒ सर्व॑वीरं दधात

અગ્નિષ્વાત્તા પિતરો, અહીં આવો; સદઃસદઃ—આસન પછી આસન—સુપ્રણીતયઃ, તમે બેસો. બર્હિષિ પર પ્રયત્નપૂર્વક ગોઠવેલા હવીંષિ ભક્ષો, અને અમને સર્વવીર (સર્વ શૂર સંતાનવાળી) રયિ/સમૃદ્ધિ અર્પો.

Mantra 45

उप॑हूता नः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्येऽषु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ तेऽवन्त्व॒स्मान्

અમારા પિતૃઓ—સોમ્ય (સોમને યોગ્ય) —આહ્વાનિત થયા છે; તેઓ બર્હિષ્યે (બર્હિસ્ પર), આ પ્રિય અને નિધિ સમા થાપણોમાં ઝડપથી આવે. તેઓ અહીં આવે; અહીં સાંભળે; અધિકારપૂર્વક વચન બોલે; અને અમને સહાય કરે તથા રક્ષા કરે.

Mantra 46

ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा अ॑नूजहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः सं॑ररा॒णो ह॒वींष्यु॒शन्नु॒शद्भिः॑ प्रतिका॒मम॑त्तु

જે અમારા પિતાના પિતૃઓ છે, જે પિતામહો છે—જેઓ ક્રમશઃ સોમપાન સુધી પહોંચ્યા, તે અતિ ઉત્તમ—તેમની સાથે યમ, આનંદિત થઈ, હવિષ્યો ભક્ષણ કરે; પોતે ઇચ્છુક બની, ઇચ્છુકો સાથે, દરેક ઇચ્છા મુજબ તૃપ્ત થાય.

Mantra 47

ये ता॑तृ॒षुर्दे॑व॒त्रा जेह॑माना होत्रा॒विदः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आग्ने॑ याहि स॒हस्रं॑ देवव॒न्दैः स॒त्यैः क॒विभि॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑

જે દેવ તરફ તરસ્યા છે, ઉતાવળે આગળ વધતા—હોતૃકર્મના જાણકાર, અર્ક (ગીત) વડે સ્તોત્ર ઘડનાર: હે અગ્નિ, દેવવંદકોના હજાર સાથે અહીં આવ; સત્ય કવિઓ સાથે, ઋષિઓ સાથે, ઘર્મસદ્ (ઘર્મ પાસે બેસનારા) મુનિઓ સાથે.

Mantra 48

ये स॒त्यासो॑ हवि॒रदो॑ हवि॒ष्पा इन्द्रे॑ण दे॒वैः स॒रथं॑ तु॒रेण॑ । आग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ् परैः॒ पूर्वै॒र्ऋषि॑भिर्घर्म॒सद्भिः॑

જે સત્યવાન છે, હવિ (આહુતિ)ના ભોક્તા છે, હવિના રક્ષક છે—ઇન્દ્ર અને દેવો સાથે એક જ ઝડપી રથમાં—હે અગ્નિ, અહીં આવો; સુવિધાત્રો (સારા દાતા) સાથે, પછીના અને પૂર્વના ઋષિઓ સાથે, ઘર્મસદ્ (ઘર્મવિધિમાં આસન લેનારા) મુનિઓ સાથે.

Mantra 49

उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवा॑म्। ऊर्ण॑म्रदाः पृथि॒वी दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त्

આ માતા ભૂમિ પાસે સરકીને જા—વિસ્તારવાળી, વિશાળ, સુસેવા (કૃપાળુ) પૃથ્વી પાસે. ઊન જેવી નરમ પૃથ્વી, દક્ષિણાવતી (શુભ દક્ષિણ-ભાગ્યથી સમૃદ્ધ) છે; માર્ગે આગળ વધતાં, આગળથી જ એ તને રક્ષે.

Mantra 50

उच्छ्व॑ञ्चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपसर्प॒णा। मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्येऽनं भूम ऊर्णुहि

હે પૃથ્વી, ઊંચી થા; એને દબાવ ન કર, હાનિ ન કર. એને માટે સુલભ થા, સહેલાઈથી નજીક આવાય એવી થા. જેમ માતા પોતાના વસ્ત્રના પલ્લાથી પુત્રને ઢાંકે છે, તેમ હે માટી, આ પુરુષને આવરી લે.

Mantra 51

उ॒च्छ्वञ्च॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रय॑न्ताम्। ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतः॑ स्यो॒ना वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः स॒न्त्वत्र॑

ઉદ્ભવતી પૃથ્વી સુસ્થિર અને શુભ રીતે ઊભી રહે; તેના પર હજાર માપેલા ભાગો આશ્રય પામે. ઘી ટપકાવતા, સુખદ એવા તે ગૃહો અહીં તેના માટે સર્વ દિવસો સુધી શરણરૂપ રહે.

Mantra 52

उत् ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत् परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षम्। ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयन्ति ते॒ तत्र॑ य॒मः साद॑ना ते कृणोतु

હું તારા માટે પૃથ્વીને ઊંચે ટેકો આપું છું, આ પ્રદેશને ચારે તરફ ગોઠવીને—મને કોઈ હાનિ ન થાય. આ થાંભલાને પિતૃઓ તારા માટે ધારણ કરે છે; ત્યાં યમ તારા માટે આસન, નિવાસસ્થાન રચી આપે.

Mantra 53

इ॒मम॑ग्ने चम॒सं मा वि जि॑ह्वरः॑ प्रि॒यो दे॒वाना॑मु॒त सो॒म्याना॑म्। अ॒यं यश्च॑म॒सो दे॑व॒पान॒स्तस्मि॑न् दे॒वा अ॒मृता॑ मादयन्ताम्

હે અગ્નિ, આ ચમસને ઉથલાવી ન દે, ન બગાડ—તે દેવોને પ્રિય છે અને સોમ્ય (સોમપાત્ર) જનને પણ પ્રિય છે. આ દેવપાનનો ચમસ છે; તેમાં અમૃત દેવો આનંદિત અને ઉલ્લાસિત થાય.

Mantra 54

अथ॑र्वा पू॒र्णं च॑म॒सं यमिन्द्रा॒याबि॑भर्वा॒जिनी॑वते । तस्मि॒न् कृणोति सुकृ॒तस्य॑ भ॒क्षं तस्मि॒निन्दुः॑ पवते विश्व॒दानी॑म्

અથર્વા ભરેલો ચમસ (પ્યાલો) લઈને આવે છે—જેને તે વિજયશક્તિવાળા ઇન્દ્રને અર્પે છે. તેમાં તે સુકૃત (સારા કર્મ/પુણ્ય)નો ભાગ ઘડે છે; તેમાં જ તેજસ્વી ઇન્દુ (સોમબિંદુ) સર્વદાને, સર્વ દિશાઓમાં દાન વરસાવતો, શુદ્ધ થાય છે.

Mantra 55

यत् ते॑ कृ॒ष्णः श॑कु॒न आ॑तु॒तोद॑ पिपी॒लः स॒र्प उ॒त वा॒ श्वाप॑दः । अ॒ग्निष्टद् वि॒श्वाद॑ग॒दं कृ॑णोतु॒ सोम॑श्च॒ यो ब्रा॑ह्म॒णां आ॑वि॒वेश॑

તને જે કાળો પક્ષી ઘાયલ કરી ગયો હોય, અથવા કીડી, અથવા સર્પ, કે પછી કોઈ હિંસક પશુ—અગ્નિ તે બધું સર્વ દિશાઓથી વિષનાશક પ્રતિષેધ (અગદ) બનાવી દે; અને સોમ પણ, જે બ્રાહ્મણોમાં પ્રવેશેલો છે.

Mantra 56

पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत् पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑म्भतु

હે દૂધવાળી ઔષધિઓ, મારું પોતાનું દૂધ—જીવનરસ—દૂધવાળું કરો. જળોના દૂધમાંથી જે દૂધ છે, તે દૂધથી, સાથે મળીને, મને તેજસ્વી અને બળવાન બનાવો.

Mantra 57

इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒राञ्ज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं स्पृ॑शन्ताम्। अ॒न॒श्रवो॑ अनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हन्तु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑

આ સ્ત્રીઓ—વિધવાવિહોણી, સારા પત્ની—અંજન અને ઘીથી સ્પર્શપૂર્વક પૂર્ણ અભિષેક કરે. નિર્દોષ યશવાળી, રોગરહિત, શુભ રત્નોથી સમૃદ્ધ—માતાઓ અગ્રસ્થાને ગર્ભાશય-યોનિમાં આરોહણ કરે.

Mantra 58

सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्योऽमन्। हि॒त्वाव॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छतां त॒न्वाऽ सु॒वर्चाः॑

પિતૃઓ સાથે સંયુક્ત થા; યમ સાથે પણ, ઇષ્ટા-પૂર્ત (યજ્ઞ અને પુણ્યકર્મ) સાથે પણ—પરમ વ્યોમમાં. સર્વ દોષ-કલંક ત્યજીને, ફરી તારા વિશ્રામના ધામે આવ; તેજસ્વી આત્મા દેહ સાથે સુસંગતિમાં આગળ વધે.

Mantra 59

ये नः॑ पि॒तुः पि॒तरो॒ ये पि॑ताम॒हा य आ॑विवि॒शुरु॒र्व॑१न्तरि॑क्षम्। तेभ्यः॑ स्व॒राडसु॑नीतिर्नो अ॒द्य व॑थाव॒शं त॒न्वः कल्पयाति

અમારા પિતાના પિતૃઓ, અમારા પિતામહો—જે ગયા અને વિશાળ અંતરિક્ષમાં પ્રવેશ્યા—તેમને સ્વરાટ (સ્વયં-શાસક) અસુનીતિ (પ્રાણ-માર્ગદર્શન) આજે પણ અમારી તનુ (દેહ) માટે પથના વશમાં ન રહે તેવી અવસ્થા ગોઠવે.

Mantra 60

शं ते॑ नीहा॒रो भ॑वतु॒ शं ते॑ प्रु॒ष्वाव॑ शीयताम्। शीति॑के॒ शीति॑कावति॒ ह्लादि॑के॒ ह्लादि॑कावति । म॒ण्डू॒क्य॑१प्सु शं भु॑व इ॒मं स्व॑१ग्निं श॑मय

તને કલ્યાણ: તારો નીહાર (ધુમ્મસ) શુભ થાઓ; તને કલ્યાણ: છાંટણી જેવી શબનમ નીચે ઉતરી શાંત થાય. હે શીતિકે—શીતળતાથી સમૃદ્ધ; હે હ્લાદિકે—પ્રસન્નતાથી સમૃદ્ધ. જળોમાંથી જન્મેલો મંડૂક્ય (દેડક-જાત), તું શાંતિ માટે શુભ થા; આ સુઅગ્નિ (સુશોભિત અગ્નિ)ને તું શમાવ.

Mantra 61

वि॒वस्वा॑न्नो॒ अभ॑यं कृणोतु॒ यः सु॒त्रामा॑ जी॒रदा॑नुः सु॒दानुः॑ । इ॒हेमे वी॒रा ब॒हवो॑ भवन्तु॒ गोम॒दश्व॑व॒न्मय्य॑स्तु पु॒ष्टम्

વિવસ્વાન્ અમારે માટે અભયતા સ્થાપે—જે સુત્રામા (સુ-રક્ષક), દીર્ઘકાલ ટકતી દાનશક્તિવાળો, ઉદાર દાતા છે. અહીં અમારા આ વીર પુરુષો બહુ થાય; મારામાં પુષ્ટિ રહે—ગૌસમૃદ્ધ, અશ્વસમૃદ્ધ, કલ્યાણકારી.

Mantra 62

वि॒वस्वा॑न् नो अमृत॒त्वे द॑धातु॒ परै॑तु मृ॒त्युर॒मृतं॑ न॒ ऐतु॑ । इ॒मान् र॑क्षतु॒ पुरु॑षा॒ना ज॑रि॒म्णो मो ष्वेऽषा॒मस॑वो य॒मं गुः॑

વિવસ્વાન્ અમને અમૃતત્વમાં સ્થાપે; મૃત્યુ દૂર ચાલ્યું જાય—અમૃત (અમર તત્ત્વ) અમારે પાસે આવે. તે આ પુરુષોને જરિમા (ક્ષયકારી વૃદ્ધાવસ્થા)થી રક્ષે; એમના પ્રાણ, પોતાના યોગ્ય સ્થાનોમાં સ્થિર રહી, યમ પાસે ન જાય.

Mantra 63

यो द॒ध्रे अ॒न्तरि॑क्षे॒ न म॒ह्ना पि॑तॄ॒णां क॒विः प्रम॑तिर्मती॒नाम्। तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्

જે અંતરિક્ષમાં મહિમાથી સ્થિર છે—પિતૃઓનો કવિ, મનુષ્યોની મતિઓનો પ્રમત (પૂર્વવિચાર/પ્રેરક)—તેને, હે વિશ્વમિત્રો, હવિષ્યોથી અર્ચો. એ યમ અમારે માટે જીવવા માટે વધુ આગળનો માર્ગ નિર્ધારિત કરે.

Mantra 64

आ रो॑हत॒ दिव॑मुत्त॒मामृष॑यो॒ मा बि॑भीतन । सोम॑पाः॒ सोम॑पायिन इ॒दं वः॑ क्रियते ह॒विरग॑न्म॒ ज्वोति॑रुत्त॒मम्

ઉત્તમ સ્વર્ગમાં ચઢો; હે ઋષિઓ, ભય ન રાખો. હે સોમપાઃ, સોમપાયિનોઃ, તમારાં માટે આ હવિ રચાયું છે; અમે પરમ જ્યોતિને પ્રાપ્ત થયા છીએ.

Mantra 65

प्र के॒तुना॑ बृह॒ता भा॑त्य॒ग्निरा रोद॑सी वृष॒भो रो॑रवीति । दि॒वश्चि॒दन्ता॑दुप॒मामुदा॑नड॒पामु॒पस्थे॑ महि॒षो व॑वर्ध

મહાન કેતુ (ધ્વજ/ચિહ્ન) સાથે અગ્નિ પ્રકાશે છે; વૃષભ સમાન તે બે લોક—દિવ અને પૃથ્વી—તરફ ગર્જે છે. સ્વર્ગના અંતથી લઈને નજીકની સીમા સુધી તે ઊંચે ઉછળ્યો; જળોના ઉપસ્થમાં મહિષ (મહાન) વધ્યો.

Mantra 66

नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत् पत॑न्तं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा । हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ यो नौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युम्

નાકે (આકાશના ગુંબજમાં) તને—સુપર્ણ, સુંદર પાંખવાળા—ઉપરથી નજીક ઉડતો જોયો; હૃદયથી વિવેક કરીને તેઓ તને નિહાળ્યા. સોનરી પાંખવાળો, વરુણનો દૂત, યમનો—અમારા માટે શકુન-પક્ષી, ઝડપી ભ્રમણ કરનાર તું છે.

Mantra 67

इन्द्र॒ क्रतुं॑ न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॑ । शिक्षा॑ णो अ॒स्मिन् पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑रशीमहि

હે ઇન્દ્ર, અમને ક્રતુ (દૃઢ સંકલ્પ-શક્તિ) અહીં લાવી આપ—જેમ પિતા પુત્રોને આપે તેમ. હે પુરુહૂત, આ અમારા માર્ગમાં અમને શિક્ષા આપ; જીવતા રહીને અમે જ્યોતિને પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 68

अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑

અપૂપ (યજ્ઞ-પુરી)થી ઢાંકેલા જે કુંભો દેવોએ તારા માટે સ્થાપ્યા—તે તારા જ થાઓ; સ્વધાવંત (સ્વધા-યુક્ત), મધુમંત (મધુથી સમૃદ્ધ) અને ઘૃતશ્ચુત (ઘી ટપકાવતા) થાઓ.

Mantra 69

यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्रा स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तु वि॒भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्

હે તને, સ્વધાવતી (સ્વધા-સમૃદ્ધ) તલમિશ્રિત જે ધાન્યો હું ક્રમસર છાંટું છું—તે બધાં તારા જ થાઓ; તે વિભ્વી, પ્રભ્વી—પ્રચુર અને પ્રબળ—થાઓ. અને યમ રાજા સમયસર તેને તારા માટે સ્વીકારી/માન્ય કરે.

Mantra 70

पुन॑र्देहि वनस्पते॒ य ए॒ष निहि॑त॒स्त्वयि॑ । यथा॑ य॒मस्य॒ साद॑न॒ आसा॑तै वि॒दथा॒ वद॑न्

હે વનસ્પતે, ફરી પાછું આપ—આ જે તારા અંદર નિહિત/સ્થાપિત છે. જેથી વિધિઓ (વિધથા) ઉચ્ચારતો તે યમના સદનમાં—યમના આસન સુધી—પહોંચી શકે.

Mantra 71

आ र॑भस्व जातवेद॒स्तेज॑स्व॒द्धरो॑ अस्तु ते । शरी॑रमस्य॒ सं द॒हाथै॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के

હે જાતવેદસ (અગ્નિ), એને પકડી લે; તારી તેજસ્વી ધારણ-શક્તિ દૃઢ રહે. આ પુરુષના શરીરને સંપૂર્ણ રીતે દહન કર; અને એને ખરેખર સુકૃતવંતોના લોકમાં સ્થાપિત કર.

Mantra 72

ये ते॒ पूर्वे॒ परा॑गता॒ अप॑रे पि॒तर॑श्च॒ ये। तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु श॒तधा॑रा व्युन्द॒ती

તારા જે પિતૃઓ પૂર્વે દૂર ગયા છે, અને જે પછીના પિતૃઓ પણ છે—તેમને માટે ઘૃતની નાળી વહેતી નીકળે; સો ધારાવાળો પ્રવાહ ઊભરીને વ્યાપે.

Mantra 73

ए॒तदा रो॑ह॒ वय॑ उन्मृजा॒नः स्वा इ॒ह बृ॒हदु॑ दीदयन्ते । अ॒भि प्रेहि॑ मध्य॒तो माप॑ हास्थाः पितॄ॒नां लो॒कं प्र॑थ॒मो यो अत्र॑

આ માર્ગ પર ચઢ; તારી શક્તિને નવી રીતે શુદ્ધ કરતો. અહીં તારા પોતાના તેજમાં મહાન વૈભવથી ઝળહળે. મધ્યમાંથી તેમની તરફ આગળ વધ; બાજુએ ઊભો ન રહે: પિતૃઓના લોકમાં—અહીં જે પહોંચે તે પ્રથમ ગણાય.