Sutra 14
Devanagari script
छिन्नधान्यपुरुषवीवधयोः छिन्नधान्यमन्यतो धान्यमानीय जङ्गमस्थावराहारं वा युध्येत न छिन्नपुरुषवीवधमनभिसारम् ॥ कZ_०८.५.१४ ॥
Transliteration
chinnadhānyapuruṣavīvadhayoḥ chinnadhānyam anyato dhānyam ānīya jaṅgamasthāvarāhāraṃ vā yudhyeta na chinnapuruṣavīvadham anabhisāram
Translation
જેનાં અનાજનો પુરવઠો કપાઈ ગયો હોય અને જેમનાં માણસો તથા ભારવાહક પશુઓ નાશ પામ્યા હોય—એમાં, જેના અનાજનો પુરવઠો કપાયો હોય તેની સામે યુદ્ધ કરવું; બીજે તરફથી અનાજ મંગાવીને અથવા ચલ-અચલ આહારસાધનો પર નિર્ભર રહીને. પરંતુ જ્યાં માણસો અને વાહક પશુઓ નાશ પામ્યા હોય અને રાહત પહોંચી ન શકે, ત્યાં યુદ્ધ ન કરવું.
Word by Word
छिन्नधान्यपुरुषवीवधयोःin the two cases of (a) cut-off grain and (b) killing of men
छिन्नधान्यपुरुषवीवधयोः:
TypeNoun
Rootछिन्न-धान्य-पुरुष-वीवध
Formषष्ठी-द्विवचनम् (genitive dual); compound referring to two kinds of situations: (1) छिन्नधान्य (cut-off grain supply) and (2) पुरुषवीवध (killing of men)
छिन्नधान्यम्cut-off grain (supply)
छिन्नधान्यम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootछिन्नधान्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (accusative singular); object of (युध्येत) in the sense ‘should fight for/with regard to’
अन्यतःfrom elsewhere
अन्यतः:
TypeIndeclinable
Rootअन्यतस्
Formअव्यय; ablatival sense ‘from elsewhere’
धान्यम्grain, provisions
धान्यम्:
TypeNoun
Rootधान्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (accusative singular); object of आनीय
आनीयhaving brought
आनीय:
TypeVerb (absolutive)
Rootआ-नी
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘having brought’
जङ्गमस्थावराहारम्food (supplies) from movable and immovable sources
जङ्गमस्थावराहारम्:
TypeNoun
Rootजङ्गम-स्थावर-आहार
Formद्वितीया-एकवचनम् (accusative singular); alternative object with वा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; disjunctive ‘or’
युध्येतshould fight, should engage in battle
युध्येत:
TypeVerb
Rootयुध्
Formलिङ् (विधिलिङ्), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should fight/engage’
नnot
न:
TypeNegation
Rootन
Formअव्यय; negates following instruction
छिन्नपुरुषवीवधम्(a situation of) killing of men / slaughter
छिन्नपुरुषवीवधम्:
TypeNoun/Adjective (used substantively)
Rootछिन्न-पुरुष-वीवध
Formद्वितीया-एकवचनम् (accusative singular); object contrasted with छिन्नधान्यम्
अनभिसारम्not to be approached/assailed; not to be undertaken (as an attack)
अनभिसारम्:
TypeAdjective (used predicatively)
Rootअन-भिसार
Formद्वितीया-एकवचनम् (accusative singular); qualifying the (implied) course of action: ‘not to be approached/attacked’ or ‘not to be marched against’
Entities Mentioned
K
kingA
armyFAQs
Food can be substituted via import or foraging; trained manpower and transport capacity are slower to regenerate and directly limit maneuver and relief.