Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

षष्ठे स्वैरविहारं मन्त्रं वा सेवेत ॥ कZ_०१.१९.१४ ॥

ṣaṣṭhe svairavihāraṃ mantraṃ vā seveta

છઠ્ઠા (સમયખંડમાં) નિયંત્રિત વિહાર (મનોરંજન) કરવું અથવા મંત્ર (પરામર્શ/રાજ્યવિચાર) કરવો।

षष्ठेin the sixth (section/chapter)
षष्ठे:
TypeNoun/Adjective (ordinal used substantively)
Rootषष्ठ
Formसप्तमी एकवचनम्; पुंलिङ्गे (अध्याय/प्रकरण/स्थान इत्यादि-शब्दस्य लोपे) — ‘षष्ठे (अध्याये/प्रकरणे)’
स्वैर-विहारम्unrestrained roaming/indulgent recreation
स्वैर-विहारम्:
TypeNoun
Rootविहार
Formद्वितीया एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; स्वैरः (यथेष्ट/स्वेच्छया) इति विशेषणम् + विहारः
मन्त्रम्counsel/secret counsel (state advice)
मन्त्रम्:
TypeNoun
Rootमन्त्र
Formद्वितीया एकवचनम्; पुंलिङ्गम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive ‘or’)
सेवेतshould practice/should resort to
सेवेत:
TypeVerb
Rootसेव्
Formलोट् (विधिलिङ्/आज्ञार्थे) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपद-धातोः आत्मनेपद-प्रयोगः ‘सेवते’ परम्परया — ‘सेवेत’ = ‘should practice/should resort to’
K
king (implied)
M
mantra (council/consultation)

FAQs

Because both restore or sharpen executive capacity: recreation prevents fatigue, while counsel channels that restored attention into policy decisions.

Not indulgence, but bounded leisure—used to maintain stamina and prevent decision errors due to exhaustion.