Sutra 4
Devanagari script
परिक्षीणः अन्यात्तस्वः कदर्यः व्यसनी अत्याहितव्यवहारश्च इति लुब्धवर्गः ॥ कZ_०१.१४.०४ ॥
Transliteration
parikṣīṇaḥ anyāttasvaḥ kadaryaḥ vyasanī atyāhitavyavahāraś ca iti lubdhavargaḥ
Translation
‘લોભી વર્ગ’માં તેઓ આવે છે: જે આર્થિક રીતે ખંખેરાઈ ગયા હોય; બીજાની મિલકત પર જીવતા હોય; કંજુષ હોય; વ્યસની હોય; અને અતિ હાનિકારક/અસાધુ વ્યવહારો કરતા હોય.
Word by Word
परिक्षीणःexhausted; depleted; worn out
परिक्षीणः:
TypeAdjective (Participle)
Rootक्षि (क्षय) उपसर्गः परि-
Formप्रातिपदिकम्: परिक्षीण (कृदन्त, क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्
अन्यात्तस्वःone whose wealth is taken from others; living on others’ property
अन्यात्तस्वः:
TypeAdjective (Compound)
Rootअन्य + आत्त + स्व (स्व)
Formसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्; विग्रहः: अन्यात् आत्तः स्वः यस्य सः (परधनापहृतस्वधन/परधनगृहीतस्व)
कदर्यःmiserly; stingy
कदर्यः:
TypeNoun/Adjective
Rootकदर्य
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्
व्यसनीaddicted; given to vices
व्यसनी:
TypeNoun/Adjective
Rootव्यसनिन् (व्यसन)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्; प्रातिपदिकम्: व्यसनिन्
अत्याहितव्यवहारःone excessively engaged in dealings/litigation; overly litigious
अत्याहितव्यवहारः:
TypeNoun (Compound)
Rootअति + आहित + व्यवहार
Formसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम्; विग्रहः: अति-आहितः (अत्यन्तं स्थापितः/प्रवृत्तः) व्यवहारः यस्य सः
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
इतिthus; so (designating)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formइत्यर्थक-अव्ययम्; उद्धरण/परिसमाप्तिसूचकः
लुब्धवर्गःthe class/group of the greedy
लुब्धवर्गः:
TypeNoun (Compound)
Rootलुब्ध + वर्ग
Formसमासः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विग्रहः: लुब्धानां वर्गः / लुब्धः एव वर्गः (समूहः)
Entities Mentioned
L
lubdhavarga (greedy/disaffected class)FAQs
To identify predictable leverage points—poverty, dependence, vice, and unscrupulous conduct—that make a person more recruitable via inducements and easier to control.
That financially stressed and vice-prone actors are high-risk nodes for bribery, leakage, and manipulation—both inside one’s state and in an adversary’s.