Sutra 1

Devanagari script

पक्षाव् उरस्यं प्रतिग्रह इत्यौशनसो व्यूहविभागः ॥ कZ_१०.६.०१ ॥

Transliteration

pakṣāv urasyaṃ pratigraha ity auśanaso vyūhavibhāgaḥ

Translation

ઔશનસ મુજબ વ્યૂહ-વિભાગ—બે પક્ષ, ઉરસ્ય (મધ્ય/કેન્દ્ર), અને પ્રતિગ્રહ (રિઝર્વ/ગ્રહણ-પંક્તિ) છે.

Word by Word

• पक्षौ: the two wings (flanks)
• Type: Noun
• Root: पक्ष
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-द्विवचन

• उरस्यम्: the centre (main body)
• Type: Noun
• Root: उरस्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• प्रतिग्रहः: the receiving/holding (division/position)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्रह
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• इति: thus (so said)
• Type: Particle
• Root: इति
• Form: निपात; उद्धरण-समाप्त्यर्थक

• औशनसः: of/according to Uśanas (Śukra); the Auśanasa view
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: औशनस
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; ‘उशनस्’ (शुक्राचार्य) सम्बन्धी

• व्यूह-विभागः: the division/classification of the battle-array
• Type: Noun
• Root: व्यूह; विभाग
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; समासः: व्यूहस्य विभागः

Entities Mentioned

• Auśanasa
• pakṣa
• urasya
• pratigraha

More Details

FAQs

What organizational model is implied by Auśanasa’s division?

A three-part architecture: flanks for maneuver, a central mass for holding/penetration, and a reserve for reinforcement and recovery.